ارتباط ذهن آگاهانه
(هوشمندانه) در روابط:آگاهانه ماندن در تعاملات ما با ديگران با تمايل و
نيت بر انجام اين چنين كاري آغاز مي شود. همه ما يكسري روابطي داريم كه
خواهان اصلاح آن هستيم. يك روش براي بهبود اين گونه روابط داشتن ارتباط آگاهانه و عامدانه است.
درگيرشدن در ارتباطي ذهن آگاهانه
تحقيقات نشان داده است كه ذهن آگاهي مي تواند به افراد در جهت حل يا اجتناب از تعارض، بهبود روابط و كاهش استرس
آنها كمك كند. سال هاست كه محققان مداخلات ذهن آگاهي را در زوج ها به بوته
آزمايش مي گذارند. دكتر جيمز كارسون و همكارانش دريافتند زوج هايي كه در
آموزش ذهن آگاهي به مدت ۸ هفته
شركت كرده بودند رضايت بيشتر از روابط نزديك و پذيرش بالاتري براي طرف
مقابل داشتند نسبت به افرادي كه در آموزش شركت نكرده بودند.
ذهن آگاهي را به
عنوان توجه كردن به روشي خاص؛ هدفمند، در حال و بدون قضاوت گرايانه اي
توصيف كرده اند. ذهن آگاهي به پردازش آنچه همسر شما به روشي فعال و منعطف
مي گويد اشاره دارد كه گوياي حساسيت به بافت (آنها روز بدي داشتند شرايطي
رسمي است يا با آرامش)، پذيرفتن نقطه نظرات متعدد و توانايي درك امور به
روش هاي جديد است.
به طور خلاصه، ذهن آگاهي تماماً از فعال بودن و حضور در حال، گفتگو مي كند؛ خواه در حال برقراري ارتباط باشيد يا خير.
درگيرشدن در ارتباطي ذهن آگاهانه نياز به تلاش ناچيزي دارد. اينجاست كه
عامدانه بودن يا قصدمندي به ميان مي آيد. اين مسئله با تمركز بر رفتارهاي
خاص در روابط خاص به ما در راستاي ارتباط آگاهانه
تر كمك مي كند. شما هم اگر مي خواهيد در يكي از روابط خود بر ارتباط
آگاهانه تمركز كنيد، بجنبيد. قصد داريم شما را با فعاليت “تنظيم هدف
ارتباط” آشنا كنيم، براي بهبود ارتباط در روابط متقابل خود. با فراغي آسوده
مداد و كاغذ را جلوي دست خود بگذاريد و جواب هاي خود را يكي يكي بنويسيد.
- روابطي را انتخاب كنيد كه قصد كار كردن روي آنها داريد. اين رابطه مي
تواند برادر، خواهر، والدين، كارفرما، هم اتاقي، دوست دختر يا دوست پسر،
بهترين دوست، نزديكتر شدن به يك دوست، همكار، عمه، عمو، پسرعمو يا دخترعمو، پدربزرگ يا مادربزرگ باشد.
- فكر كنيد كه چرا مي خواهيد رابطه را بهبود بخشيد و اگر در مكان مناسبي
قرار داشتيد آنچه رابطه ميتواند به نظر آيد را به طور خيالي در سر
بپرورانيد. ما اغلب به فكر داشتن رابطه بهتر هستيم اما اهدافي واقعي يا
ابزارهاي ارتباطي براي رسيدن به اين اهداف را نداريم.
- وقتي ما در مورد رابطه ي مورد نظر خود فكر مي كنيم اغلب به آنچه طرف
مقابل براي برهم زدن رابطه يا ممانعت از رسيدن به حالت بالفعل اش انجام
داده يا گفته است مي انديشيم. به جاي آن، درمورد فرصت هاي ارتباطي
خود و اينكه چگونه مي توانيم با تغيير و تعديل اين فرصت ها تأثير مثبتي بر
رابطه خود وارد سازيم فكر كنيم. ما اغلب از طرف مقابل انتظار تغيير را
داريم، در عين حال مي دانيم كه تنها شخصي كه توانايي تغييرش را داريم خود
ما هستيم. ارتباط شما در حل تعارض هاي بين فردي با شخصي كه براي ارتباط برگزيده ايد چگونه نقشي داشته است؟ چگونه انتخاب هاي ارتباطي را داشته ايد كه توانسته بر اين رابطه اثرگذار باشد؟ با خود صادق باشيد و اكنون زماني را صرف تفكر و نوشتن كنيد.
- رفتارهايي عمدي را انتخاب كنيد كه قصد بهبود آن را داريد در طي تعامل
با اين شخص در طي شش ماه تا يكسال آينده. رفتارهاي عمدي قابل پيگيري،
سازنده، فوري، مادام العمر (شما مي توانيد اكنون آنها را انجام دهيد و در
آينده ادامه دهيد) و منعطف هستند. جدول زير برخي از اين رفتارها را به
عنوان نمونه آورده است.
بخشندگي
|
مهرباني
|
گشاده رويي
|
در اختيار بودن
|
صبور بودن
|
توجه كردن
|
مراقبت كردن
|
عشق
|
اعتماد كردن
|
احترام گذاشتن
|
حامي بودن
|
مديريت
|
فهميدن
|
كنجكاوي
|
گوش كردن
|
همدلي
|
هم دردي
|
تعالي بخشيدن
|
قدرت دادن
|
الهام بخشي
|
چالش
|
پذيرش
|
وفاداري
|
ثبات
|
علاقه نشان دادن
|
- سه تا پنج واژه رفتارهاي عمدي را بنويسيد به طوري كه حاكي از ميزان
علاقه شما به پيشقدم شدن در رابطه با شخص مورد نظر خود باشد. مي توانيد از
ليست بالا برداريد يا رفتارهاي عمدي مدنظر خود را انتخاب كنيد فقط اطمينان
يابيد كه آنها نه تنها هدف (مانند ايراد سخنراني ) هستند بلكه در عوض مانا و
سازنده مي باشند.
- با استفاده از واژه هاي رفتارهاي عمدي موجود در جعبه بالا يك جمله را
طرح كنيد. با نوشتن رفتارهاي عمدي در قالب جمله مي توانيد نيت از انجام
رابطه را به خاطر داشته باشيد. نيت خود را بنويسيد و آن را اغلب بر روي
تلفن خود يا بر روي برگه هاي چسبان و در هر جاي ممكن نصب كنيد بلكه بتوانيد
آن را بارها در هفته ببينيد.
نيت(قصد) هاي نمونه
– صبورانه عشق ورزيدن با قلبي فروگذارانه و پر از مهر.
– تمرين درك ضمن ابراز شفقت و ملاطفت.
– اعتمادسازي با اعتماد دادن به طرف مقابل و ابراز علاقه.
– مشاركت فعلانه با ذهني كنجكاو، بيان علاقه و ابراز شفقت.
– دوست داشتن از روي درك و فهم ضمن ابراز مهرباني و علاقه مندي.
ارتباط آگاهانه و هوشيار
در سرتاسر اين گونه تعاملات جريان دارد. دوست داشتن صبورانه مستلزم گوش
دادن و برقراري ارتباطي باز و بي آلايش با همسر خود است. هنوز هم ابراز
شفقت و مهرباني يك نيت ارتباطي محور ديگري محسوب مي شود. م اينها را از
طريق تجربه ارتباط با ديگران نشان مي دهيد.
- دلايل خود را براي اصلاح يك رابطه به تفصيل بنويسيد.
آيا آن در برخورد با ديگران يا اعضاي خانواده يا در زندگي شما دردناك و
صدمه زننده است؟ صرفاً به اين دليل است كه آنها خانواده شما هستند و شما
نيز در ايجاد يك رابطه خوب احساس نياز مي كنيد؟ با داشتن آن احساس خوبي در
مورد خود خواهيد داشت؟ يك برنامه با قدم هاي عملي طراحي كنيد. كليد اصلي
موفقيت در ارتباط تمركز روي ارتباط با يك انگيزه واقعي براي بهبود آن است.
بيشتر فكر كنيد
در مورد چگونگي نزديك تر شدن ارتباط با هدف هاي شما در پيشرفت رابطه
بينديشيد. شما چگونه رابطه قصدهاي ارتباط را در يك يا سه ماه آينده وضع
خواهيد كرد؟ يك برنامه ي مرحله وار قابل پيگيري بنويسيد.
“همه روابط لزوما بهبود نمي يابند.“
اگر شما رابطه اي ناشايست داريد از ديگران كمك بگيريد و بدانيد كه گاهي
اوقات بهترين كار پايان دادن به يك رابطه مسموم است تا بهبود آن.
رمز روابط سالم تر
هر يك از ما براساس نظريه دلبستگي، يك سبك دلبستگي ياروش برقراري ارتباط
با ديگران، بسته به نحوه ارتباط ما با مراقب اصلي خود، ايجاد مي كنيم.
بدين ترتيب اين رابطه مقدمه تشكيل الگويي براي ما مي شود كه مي توانيم در
بيشتر روابط بزرگسالي آينده نيز به آن متكي باشيم. وقتي كه نيازهاي اصلي ما
توسط يك مراقب محبوب و مهربان پيوسته برآورده مي شوند، ما يك سبك دلبستگي ايمن
با او و در نتيجه سبك دلبسته ايمن پايدار را شكل مي دهيم. روانشناسان به
اين نوع مراقب به عنوان والدين به اندازه كافي خوب اشاره دارند. كودكاني كه
اين نوع سبك دلبستگي را ايجاد مي كنند به احتمال بيشتري در بزرگسالي روابط
ايمن و سالم تري را پشت سر خواهند گذاشت.
از طرفي ديگر، با برآورده نشدن نيازهاي كودكان، آنها به رفتار كردن به سبك دلبسته ناايمن رو مي آورند. افراد داراي سبك دلبستگي اضطرابي/پريشان
ممكن است وابسته، پرتوقع و ترسان از رهايي باشند. آنها رفتارهايي را انجام
خواهند داد كه موجب جدايي از همسر خود مي شود و از اين رو بر اعمال نفوذ و
اعتقادات خود پافشاري مي كنند.
افراد داراي سبك اجتنابي/تحقيرآميز بسيار مغرور هستند به دليل آنكه آنها
يادگرفته اند كه فقط متكي به خود باشند. آنها اغلب از نزديكي و تعهد
اجتناب مي كنند. افراد داراي سبك دلبستگي اجتنابي/مضطرب
در آرزوي برقراري ارتباط نزديك هستند اما همزمان از طردشدگي واهمه دارند.
بنابراين ممكن است كارهايي انجام دهند كه موجب فاصله گرفتن آنها از همسران
خود شود لذا پيشگويي خودكامبخش خاص خود را خلق مي كنند.
لازم به ذكر است كه اين سبك هاي دلبستگي منحصر به هر دو طيف نيست، بلكه
قابليت نوسان دارند يا با شريك هاي مختلف مي تواند به طور مختلفي كاربرد
داشته باشد. براي مثال، شخص داراي سبك دلبسته اضطرابي
ممكن است با وجود رابطه با يك شريك ايمن احساس ايمن تري داشته باشد. حدود
۵۰درصد از جامعه بزرگسالان را افراد داراي سبك دلبسته ناايمن تشكيل مي دهد و
در اين جامعه هدايت جريانات متلاطم روابط رمانتيك گاها دشوار مي شود. اگر
اين در مورد شما صدق مي كند، با انجام مراحل زير مي توانيد اطمينان يابيد
كه گذشته شما تعيين كننده سرنوشت روابط بعدي شما در آينده نيست.
به خود اطمينان داشته باشيد
براساس نظر جف منزايس روانشناس باليني و متخصص روابط يكي از اولين مراحل
براي سازگاري با سبك دلبسته ناايمن ايجاد تدريجي اعتماد به نفس است.
بسياري از شكايت ها در روابط رمانتيك افراد داراي سبك دلبسته ناايمن از فقدان اعتماد به نفس
به خود نشأت مي گيرد. جداي از نشأت گرفتن، اين بحث در باب برقراري اعتماد و
تقويت توانايي شخص براي ابقاء و حفظ آن حتي بدون كمك شريك است. از آنجايي
كه منزايس اشاره مي كند كه هر دو طرف در كارهايي مشاركت مي كنند كه در آنها
يكي از همسران سعي مي كند يك سري فعاليت هاي در حد توان خود را طي مدتي
كوتاه اما با زماني فشرده بر عهده گيرد. وي مي گويد نكته اينجاست كه بايد
ياد گرفت به تنهايي ايستاد تا بتوان با ديگري نيز به خوبي وقت گذرانيد.
سبك دلبستگي خود را كشف كنيد
درك سبك دلبستگي شما با اولين گام خودآگاهي در ارتباط شباهت بسيار زيادي
دارد. مگان ويكز متخصص روابط و آشنايي پيشنهاد مي دهد كه اين مي تواند به
شما در بازشناسي هر گونه رفتارهاي خودتخريبي كه شما در روابط از خود نشان
مي دهيد مفيد باشد. ويكز بيان مي كند كه اكثر غرايز كودكانه اساسي و
تمايلات، با ايجاد صميميت فزاينده و پيوندهاي فردي از نو نمايان مي شوند.
مهم است تا متوجه روش هاي محافظت از خود در ضمير نا هوشيار باشيد كه ممكن است هنگام سعي درايجاد رابطه جديد با شخص ديگر به خوبي عمل نكند.
جسيكا ميمن از مشاوران داراي پروانه نظام سلامت رواني نظري موافق است كه
براي تغيير در سبك دلبستگيمان، ما بايد بدانيم چگونه تعاملات خود را محقق
مي سازيم و در چه جايي شروع مي كنيم “. شناختن محرك هاي رفتاري ما كه منجر
به رشد الگوهاي ناسالم و كهنه كار مي شود امري مهم است”. او مي
گويد”يادگيري نحوه اي كه شما با ديگران رابطه برقرار مي كنيد همچون روشن
كردن چراغي درباره چرايي وجود مباحث خاص در رابطه شما خواهد بود”. اگر ما
از آنچه نياز به تغيير دارد آگاه نباشيم تغيير هر چيزي غيرممكن است. از اين
نظر مي توان گفت در رابطه با هر گونه تغيير رفتار، خودآگاهي بسيار حائز
اهميت است.
آگاهانه تر عمل كنيد
وقتي كه ما در جهت ايجاد رابطه تحريك مي شويم به ويژه در صورت داشتن
سابقه آسيب رواني، بدن ما حالت جنگ يا گريز به خود مي گيرد. واكز از آنچه
براي شخص داراي سبك دلبسته اضطرابي
رخ مي دهد مثال مي زند: تصور كنيد همسر شما دير به خانه مي آيد و تلفنش
نيز خاموش است و قادر به تماس با شما براي خبر دادن نيست. وقتي كه اين چنين
چيزي اتفاق مي افتد ترس شما از رهايي ممكن است موجب ايجاد حالت شديد
نابهنجار اضطراب شود.
براي فكر كردن واضح تر و انتخاب كردن بهتر در مورد نحوه واكنش ما در اين
مواقع ما بايد اين حالت جنگ يا گريز را به حالتي حاكي از آگاهي برگردانيم.
واكز نفس كشيدن قبل از واكنش يا خود را به بهانه اي در حمام نگه داشتن
براي دقايقي نفس كشيدن عميق را پيشنهاد مي دهد و نيز اينكه با خود خلوت
كنيد و از خود بپرسيد آيا اين كاري كه مي خواهيد انجام دهيد در رابطه شما
تأثير دارد يا خير. اگر قصد داريد دست از رفتارهاي خود تخريبي برداريد،
اجازه دادن به ايجاد چنين فضايي بين رويدادهاي محرك و تكانه هاي موقت شما
حائز اهميت است.
درمان از طريق رابطه
جوردن جانسون يك درمانگر روابط زناشويي تبيين مي كند كه ما تمايل به
كشيده شدن به سمت افرادي داريم كه از نظر هيجاني ما را تحريك مي كنند بدون
انكه متوجه شويم. او تشريح مي كند”مانند اين مي ماند كه ذهن نيمه آگاه ما
در پي يافتن روشي است كه به ما كمك كند تا بتوانيم به تعارض هاي دروني خود
توجه كنيم”. او بيان مي كند، در روابط، اين گونه تعارض ها مي تواند يا بهتر
شود يا بدتر و يا اينكه آنها مي توانند شناسايي و درمان شوند. فقط به دليل
آنكه رابطه براي ما عميق ترين ترس ها يا ناامني ها را در پي دارد به معناي
بدبودن رابطه نيست.
در واقع برقراري ارتباط مي
تواند بهترين فرصت براي تغيير و بهبودي به واسطه آسيب هاي گذشته باشد كه
با كمك آن مي توانيم واقعا به همسر خود نزديكتر و شايد بسيار صميمي شويم.
نيازهاي خود را ابراز كنيد
ميمن در باب بازشناسي نقطه نظرات شخصي تشريح مي كند كه ما مي توانيم
گفته هاي خود را براساس تجارب خود تحميل كنيم كه در نتيجه راهن
آگاهانه,رتباط ذهن هوشمندانه,ارتباط آگاهانه,ارتباط آگاهانه تمركز,بهبود
روابط,فرصت هاي ارتباطي,انتخاب هاي ارتباطي,ارتباط تمركز,روش برقراري ط ذهن
هوشمندانه,ارتباط آگاهانه,ارتباط آگاهانه تمركز,بهبود روابط,فرصت هاي
ارتباطي,انتخاب هاي ارتباطي,ارتباط تمركز,روش برقراري ارتباط,سبكارتباط,سبك
دلبسته اضطرابي,,حتتر مي توانيم با همسر خود پيرامون نيازها گفتگو كنيم.
ارتباط پايه ايست كه در آن مي توانيم در جهت روش هاي سالم رابطه و در نهايت
دلبستگي قدم برداريم. ميمن مي گويد”آزادي بيان عقيده در مورد اينكه ما
چگونه بايد باشيم و چه كسي هستيم به ما امكان حمايت از يكديگر به روش هاي
مورد نياز هر يك مي شود”. دانستن نيازهاي طرفين تغيير الگوهاي ناسالم رابطه را ميسر مي سازد.
اگر شما بتوانيد با همسر خود در مورد الگوهايي كه براساس آن عمل مي
كنيد، كه اين الگوها چگونه بايد باشند و چرا شما در زمان هاي خاصي نيازهاي
خاصي داريد گفتگو كنيد بدينسان شما مي توانيد در جهت تغيير سبك دلبستگي پيش
برويد.
نيازهاي همسر خود را بشناسيد
دكتر مارسدن تأييد مي كند كه افراد مي توانند به همسر يا شريك خود در تغيير سبك دلبستگي
كمك كنند از طريق بيان احساسات در قالب كلمات و ايجاد ارتباط هاي معني
دار. او پيشنهاد مي دهد كه اگر همسر شما داراي سبك دلبسته اجتنابي است در
اين مواقع به او كمي فضاي بيشتري بدهيد يا اگر همسر شما داراي سبك دلبسته
اضطرابي است به همسر خود اطمينان خاطر بيشتري بدهيد و از او نيز حمايت
كنيد.
او مي گويد اگر همسر شما هر وقتي كه درحال برگشتن به خانه هستيد مي
خواهد به او پيغام بدهيد اين خواسته را انجام دهيد. اين كار به كاهش اضطراب
كمك كرده و نيز موجب مي شود او متقابلاً بتواند نيازهاي شما را برآورده
كند. سبك هاي دلبستگي بايد زمينه رشد و تعالي را فراهم آورند نه آسيب زا
شوند.
خواه شما فرد داراي سبك دلبستگي ناايمن هستيد خواه در ارتباط با شخص
داراي سبك دلبسته ناايمن، آگاه شدن به آن و گفتگو از نيازهاي هر يك از
طرفين امري بسيار مهم است.
با آگاهي (توجه)، تأمل و سخت كوشي، امكان تغيير الگوهاي ناسالم دلبستگي وجود دارد و مي تواند منجر به رضايت بيشتر شما از ارتباط و تأمين آن شود.
