اگر شما براي دشتن پيامد موثر براي نوجوانتان دچار مشكل شده ايد، بدانيد كه شما تنها نيستيد. بسياري از والدين به نظر مي رسد كه نمي توانند هيچ تاثيري بر روي نوجوانشان داشته باشند، و به نظر مي رسد كه انجام دادن كار درست براي نوجوان كار غير ممكني است. اگر شما يك نوجوان داريد، ممكن است حركتاتي را نسبت به فرزندتان انجام داده باشيد، بازي هاي ويدئويي اش را دور ريخته باشيد، يا امتيازات رانندگي اش را براي ماه ها به حالت تعليق در اورده باشيد. ولي همانطور كه جيمز لمان مي گويد، شما نمي توانيد كودكان را با رفتارهاي قابل قبول تنبيه كنيد – اين عمل كارايي ندارد.
يك عمل موثر بايد كودك را تشويق كند كه رفتارش را تغيير دهد يا از قوانين خانه اطاعت كند، و در برخورد با افراد محترمانه برخورد كند. بنابراين اولين چيزي كه شما نياز داريد شناسايي رفتارهايي است كه شما مي خواهيد كه تغيير كنند. براي مثال، اگر كودكتان به گونه اي كه شايسته است رفتار نمي كند، . به جاي برخورد شديد و يا تنبيه، شما از او مي خواهيد كه رفتار مناسبتري داشته باشد. حتي زماني كه كودكتان عصبي مي شود و به چيزي ضربه مي زند براي او دليل بياوريد تا بتواند رفتار درست را تمرين كند- و خود كنترلي اش را قبل از اينكه امتيازي را از دست بدهد بهبود بخشد.
بگذاريد بر طبق مطالب زير برنامه اي براي تغيير رفتار ارائه كنيم:
- برخورد هاي موثر به رفتارهاي پايه مربوط مي شوند و وظيفه و زمان خاصي مي برد.
- ارتباط با رفتارهاي پايه بدين معني است كه برخوردهاي شما بايد با رفتارهايي كه مي خواهيد كودكتان از تغيير دهد يا بهبود بخشد در ارتباط باشد.
- «وظايف خاص» بدين معني است كه برخي وظايف نياز است كه كودك انجام دهد، يا اينكه حل كردن مشكلات اساسي را تمرين كند. رفتارهاي اساسي مانند شستن ظرف ها، جلسات تعيين شده، يا ناسزا نگفتن.
- «زمان خاص» بدين معني است كه زمان خاصي مورد نياز است تا كودك رفتار خاصي را از خود نشان دهد.
بنابراين زماني كه كودك ناسزا مي گويد از استفاده از لوازم الكترونيكش محروم مي شود تا زماني كه به مدت ۲ دوساعت ناسزار نگويد دوباره مي تواند از اين وسايل استفاده كند. برخوردهاي والدين با رفتار هاي كودكان گرده خورده و در ارتباط است- زماني كه او ناسزا مي گويد او مجبور مي شود كه ناسزا نگفتن را تمرين كند و اين رفتار بدش را متوقف سازد. اين برخورد كار خاصي است- اين كار لازم است تا كودك به وظايفش عمل كند و قسمتي از مغزش كه مسئول خودكنترلي او مي باشد را تقويت كند. اگر كودك از شما خواست كه وسايلش را به او بازگردانيد، او بايد سعي كند كه رفتار بهتر و مناسبتري داشته باشد. و مشخص كردن زمان براي اين است كه او بتواند به مدت دو ساعت خودش را كنترل كند، پس از آن كودك آزاد است تا از امتيازاتش استفاده كرده و هر كاري كه تمايل به انجامش است را انجام دهد.
اين مسئله كه شما نمي توانيد جلوي عصبانيت و نااميدي كودك را بگيريد مسئله ي مهمي ااست، اين رفتارها بخشي از انسان بودن است و شامل رفتارهاي طبيعي انسان محسوب مي شود. ولي شما مي توانيد كاري كنيد كه شيوه ي برخورد كودك با اين نوع احساسات در او تغيير كند. شما مي توانيد از كودك انتظار داشته باشيد كه خودكنترلي را تمرين كند. هدف شما اين مي باشد كه كودك لازم است كه رفتارهاي بهتر را براي طول مدت زمان خاصي تمرين كند و پس از اينكه او اين كار را انجام داد امتيازاتش به او بازگردانده شود. بنابراين تمرين و اصلاح رفتار مي تواند باعث بهبود و بازگشتن امتيازات به كودك شود.
اگر كودك به دليل برخوردي كه با او مي شود عصباني مي شود و داد مي زند، يا فكر مي كند كه چقدر اين برخورد با او غير منصفانه و ناعادلانه است، به او بگوييد، «من مي دانم كه تو عصباني هستي. داد زدن باعث نمي شود كه چيزي را كه مي خواهي به تو برگردد. اول تو بايد با عصبانيتت كنار بيايي و براي دو ساعت رفتارت را اصلاح كني، بعد از ان تو مي تواني لازم الكترونيكت را بگيري.» دليل برخوردتان را زياد براي او توضيح ندهيد و جر و بحث نكنيد، و تصميمي كه گرفته ايد را توجيه نكنيد. ممكن است كودك با خودش غرو لند كند، يا اينكه براي دوستانش متني بفرستد كه والدينش چقدر بد هستند، و ممكن است اين كار مدت زماني طول بكشد، ولي نهايتا كودكتان تصميم مي گيرد تا كارهايي را كه از او خواسته شده است را تمرين كند تا وسايل الكترونيكش به او بازگردانده شود.
انتخاب برخورد
فكر كردن در مورد شيوه برخورد: شامل امتيازاتي مي شود كه كودك را تحريك مي كنند. گرفتن و يا اعطا كردن امتيازات باعث مي شود كه در كودك انگيزه اي پيدا شود تا از قوانين خانه پيروي كند، حتي اگر كودك با آن قوانين موافق نباشد. برخورد با امتيازي كه كودك شما از آن لذت مي برد. و براي كودكان لذت بخش مي باشد بازي هاي ويدئويي بسيار تحريك كننده مي باشند، برخي از كودكان به اين بازي ها اهميت نمي دهند. ولي اگر اين بازي براي كودك شما مهم باشد و گوشي موبايل را براي دو ساعت از او بگيريد اين كار مي تواند بر روي برخي از كودكان كارآمد و موثر باشد، ولي برخي از كودكان زماني كه اين امتياز از آنها گرفته مي شود به سراغ سرگرمي ديگري مي روند و زمانشان را پر مي كنند. براي انتخاب روش مناسبي براي حذف امتياز مناسب شما بايد كودكتان را بشناسيد. و بدانيد كه چه چيزي كودكتان را به هيجان مي آورد و براي او لذت بخش است. چه چيزي را از كودك بگيريم كه كودك واقعا از آن لذت مي برد و نمي خواهد براي مدت زماني كوتاه ان را از دست بدهد. برخي از والدين مي گويند كه گرفتن همه ي وسايل الكترونيك بسيار موثر زيرا زماني كه تنها بازي ويدئويي از كودك گرفته مي شود او به سراغ كامپيوتر مي رود و يا اينكه با تماشاي تلويزيون خودش را سرگرم مي كند.
به ياد داشته باشيد كه محرك درست بايد چيزي باشد كه كودك استفاده از آن را از دست مي دهد. امتيازات را تا زماني كه كودك وظيفه اي را كه برعهده ي او گذاشته ايد را به درستي انجام دهد از او بگيريد و به او اعطا نكنيد. جيمز لومن پيشنهاد مي كند كه با كودكتان بنشينيد و ليستي از امتيازات و برخوردها را با همديگر بنويسيد. مزيت اين كار به اين صورت است كه شما مثل يك تيم با هم مي نشينيد و با همديگر مشكلات را حل مي كنيد. اين كار به شما كمك مي كند تا چيزها و فعاليت هايي را كه براي كودك باارزش هستند را شناسايي كنيد. همچنين اين كار باعث مي شود كه روشن كنيد كه چه تخلفاتي باعث مي شود كه شما با كودكتان برخورد كنيد اين كار مي تواند هر كسي را درگير خودش كند. كودك تنها متوجه نمي شود كه اگر از يك سري از قوانين تخلف كند چه اتفاقي خواهد افتاد، بلكه باعث مي شود كه والدين نيز براي برخي از چيزها نياز نباشد كه درگير شوند و يا اعصابشان خورد شود.
اگر به نظر مي رسد كه كودكتان نسبت به برخوردي كه با او داشته ايد بي توجه است
برخي از والدين مي گويند كه كودكشان نسبت به چيزهايي كه از آنها گرفته مي شود بي توحه هستند و به آن اهميت نمي دهند. اخيرا يك پدر با عصبانيت به من گفت، «حتي با اينكه دخترش به گفتگوي آنلاين اهميت مي دهد، ولي وقتي اين امتياز از او گرفته مي شود او طوري عمل مي كند كه اين كار براي او اهميتي ندارد. هيچ چيزي بر روي او كارايي ندارد!» برخي از كودكان رفتاري را از خود نشان مي دهند كه انگار نسبت به فعاليتي كه از انجام آن محروم شده اند اهميتي برايشان ندارد، آنها وانمود مي كنند در هر صورت آنها نمي خواهند كه آن كار را انجام دهند.
ولي به اين صورت به قضيه نگاه كنيد: آيا واقعا كودك مي خواهد به شما نشان دهد كه نسبت به برخوردي كه با او مي كنيد اهميت نمي دهد؟ آيا آنها با عكس العملشان مي خواهند به شما نشان دهند كه اين كار برايشان اهميت ندارد؟ اين كار به گونه اي به نظر مي رسد كه شما بر روي كودك اقتدار و قدرت داريد و كودك اين كار را به شما واگذار مي كند! بنابراين برخي از كودكان، مانند دختر مثال بالا، زماني كه امتيازي را از او مي گيريد رفتار وانمودي متفاوتي را از خود نشان مي دهد. اگر شما متوجه شديد كه كودكتان نسبت به چيزي كه از او گرفته مي شود اهميت مي دهد و بر روي او موثر است، در مورد اينكه آنها نسبت به حذف اين امتياز چه واكنشي نشان مي دهند نگران نباشيد.
چه نوع برخوردهايي همچنان غير موثر و ناكارآمد هستند؟
شما مي دانيد كه چه امتياز باارزشي را انتخاب كنيد، ولي همچنان برخورد شما اثري ندارد و بر روي كودكتان موثر نيست. كليد اين مشكل توحه كردن به طول مدت زماني است كه يك مزيت حذف مي شود و از كودك گرفته مي شود. اين كار بسيار كار امد مي باشد. آيا كودكتان نسبت به چيزي كه از او گرفته ايد علاقه مند است و با آن سرگرم مي شود؟ آيا محروم سازي براي زمان طولاني كار آمد است؟ (مثلا براي يك ماه ناسزا گويي متوقف شوذ)؟
به ياد داشته باشيد كه هدف شما بهينه سازي رفتار فرزندتان است، و امتيازات موثري براي زمان خاص مورد نياز است تا رفتار كودك بهبود يابد. اگر شما واقعا مي خواهيد كه رفتار كودكتان بهبوذ يابد، براي رسيدن به اين مهم شما بايد محيطي را فراهم سازيد كه در طول زمان خاصي به نتيجه ي دلخواه دست يابيد- زمان بايد به اندازه اي طولاني باشد كه كودك بتواند مهارت هايش را گسترش دهد، و به اندازه اي بايد كوتاه باشد كه شما بتوانيد بهينه سازي در رفتار فرزندتان را مشاهده كنيد. براي اينكه روش شما كارامد باشد، پيامد رفتار به صورت كوتاه مدت بايد كودك كار خاصي را انجام دهد كه شامل امتيازات ارزشمند كودكتان باشد. در اينجا هدف شما اين است كه كودك را در مقابل محدوديت ها مسئول پذير سازيد، كودك را مسئوليت پذير سازيد و كاري كنيد كه رفتارهاي مناسب با سنش انجام دهد. برخوردهاي شما و امتيازاتي كه كودك دارد مي تواند شما را در نيل به اين هدف ياري رسانند.
آخرين توصيه: والدين غالبا اين خواسته را دارند كه رفتار كودكشان بهبود يابد. اگر با رفتارهاي نامناسب فرزندتان دچار استرس مي شويد، برخوردهاي شما لازم است به گونه اي باشد كه رفتارهاي فرزندتان را تحت تاثير قرار داده و رفتارش را بهتر كند. انتظار نداشته باشيد كه رفتار فرزندتان بلافاصله بي عيب و نقص باشد. مانند هر مهارت جديدي، مناسب بودن رفتار نياز به تمرين دارد. زماني كه برخورد جديدي با كودكتان را اجرا مي كنيد، شما بايد انتظار شكست و عدم موفقيت را داشته باشيد. شما بايد انتظار اين را داشته باشيد كه برخورد شما ممكن است چند بار بايد از اول اجرا شود. در آغاز، شما ممكن است رفتار نامناسب فرزندتان را هر روز مشاهده كنيد، و امتيازات او را غالبا از او بگيريد. اين اتفاق بدين معني نيست كه شما برخورد نامناسبي را انتخاب كرده ايد. اين بدين معني است كه كودكتان براي به دست اوردن آن مهارت به زمان بيشتري نياز دارد. و كودك نياز دارد كه شما تمرين كردن با او را ادامه دهيد.
منبع: كودك و نوجوان
۱۷:۳۸
- ۱۰۵ بازديد
- ۰ نظر