پذيرش و كنار آمدن با فرآيند پيري

دكتر جين هارتسين

آرنولد شوارتزينگر بيان مي كند او از اينكه در آينه چهره ۶۳ ساله ي خود را نگاه كند احساس خوبي ندارد و از اين لحاظ بسيار احساس سرخوردگي مي كند. البته واكنش او چندان هم خاص و منحصر به فرد نيست، پير شدن و افزايش سن براي اكثر انسان ها ناراحت كننده است اگر چه ممكن است برخي افراد مثبت انديش باشند وسعي كنند نقاط منفي را نبينند اما تغييراتي كه در بدن انسان، ظاهر، سلامتي و مهارت هايي كه قبلا مي توانستيد انجام دهيد و اكنون نمي توانيد، قابل ناديده گرفتن و ناچيز شمردن نيستند. قدرت بينايي ما مثل زماني كه جوانتر بوديم نيست هم چنين نمي توانيم كارها را به همان شكلي كه در گذشته انجام مي داديم انجام دهيم در واقع نوعي احساس فقدان در اين ميان وجود دارد. به خصوص در مورد تغييراتي كه در ظاهر افراد اتفاق مي افتد. به طور خلاصه مي توان گفت حقيقت اين است كه پذيرش تغيير بسيار سخت است و پير شدن و پا به سن گذاشتن داستان همين تغيير است.

افراد ممكن است زماني كه نشانه هاي پير شدن را در خود مي بينند احساسات مختلفي را تجربه كنند و به شكل متفاوتي با آن رو به رو شوند. پذيرفتن تغيير دشوار است و هر كسي واكنش مختلفي نسبت به آن از خود بروز مي دهد. برخي افراد پير شدن را در آغوش مي گيرند و به راحتي آن را مي پذيرند و به عنوان فرصتي براي يادگيري چيزهاي جديد و تجربه هاي نو مي نگرند، برخي ديگر ممكن است به نوعي احساس سرگشتگي و گمشدگي كنند و نگران اين مسئله باشند كه هنوز كارهايي را كه بايد و يا مي خواسته اند به سرانجام برسانند به پايان نرسانده اند. در حقيقت فرآيند پير شدن و پا به سن گذاشتن هر كسي را تحت تاثير قرار مي دهد. به طور كلي اين احساس از دست دادن توانايي هايي كه در گذشته داشته ايم و اكنون فاقد آنها هستيم براي همۀ افراد ناراحت كننده است.

آيا ممكن است بتوان از فرآيند پير شدن جلوگيري كرد؟ آيا اين مسئله مهم تر از اين است كه ما در زندگي خود كجا هستيم و به چه چيزهايي دست پيدا كرده ايم؟ به عقيدۀ من اينكه در چه سني هستيم نمي تواند براي شخص غرور آفرين باشد. مسئله اي كه اين ميان غرور آفرين است اين است كه تاكنون در زندگي خود به چه چيزهايي دست پيدا كرده ايم. در واقع اينكه كجاي زندگي هستيم و در اين زندگي چه كساني حضور دارند و با آن ها رفت آمد مي كنيم است كه مي تواند غرور آفرين باشد و يا خير.

البته پذيرش تغييراتي كه در اثر بالا رفتن سن در انسان اتفاق مي افتد دشوار است ولي تحقيقاتي صورت گرفته كه نشان مي دهد افزايش سن به طور موقتي ممكن است باعث افسردگي شود ولي به مرور احساس شادي و نشاط در انسانها ايجاد مي كند.

اغلب افراد در جواني ممكن است دوران سختي را پشت سر بگذارند و تجربيات تلخي داشته باشند و از اين تجربيات براي ساختن آينده اي بهتر استفاده كنند، اما در زماني كه سن بالا مي رود مسئوليت هاي افراد بسيار كمتر مي شود و افراد مي توانند با تمركز بيشتر كارهايي را كه هميشه در زندگي به دنبال ياد گرفتن آنها بوده اند و به آن علاقه داشته اند را انجام دهند و از آن لذت ببرند.

آيا به راستي ما به اندازۀ احساساتمان جوان هستيم؟ شايد حقيقت اين است كه زماني كه شما احساس سلامتي و شادابي كنيد انگيزۀ بيشتري براي انجام كارهاي جديد و يادگيري مسائل تازه داريد، به اندازه اي كه احساسات مثبت را در خود پرورش دهيد اين انگيزه نيز بالاتر مي رود. همان طور كه جامعه به سلامتي افراد اهميت مي دهد و از اين مسئله آگاه است افراد ميانسال نيز مي توانند از اين مزيت برخوردار باشند كه سلامتي آن ها حائز اهميت است. ما هم چنين مخالف فرهنگي هستيم كه تنها بر اهميت جواني تمركز مي كند. رسانه ها اغلب تاكيد زيادي دارند بر اينكه چهرۀ شما بايستي جوان تر بماند و شما بايد احساس جواني كنيد و پيغام آنها اين است كه پير شدن و پا به سن گذاشتن بخش ترسناكي از زندگي هر شخص است. متأسفانه راهي براي مقابله با اين پيغام ها نيست ولي شما بايد خودتان مخالف اين تبليغات باشيد. شما مي توانيد به نوعي منطقي و واقع بينانه با اين مسئله روبه رو شويد و آن را به عنوان بخشي از زندگي خود بپذيريد و از آن لذت ببريد.

پذيرش افزايش سن نسبت به جنسيت افراد متفاوت است و زنان و مردان هر كدام به شكل متفاوتي به آن واكنش نشان مي دهند. تاريخ نشان داده است كه مردان راحت تر با اين مسئله كنار مي آيند و آن را مي پذيرند به خصوص زماني كه اين تغييرات در چهرۀ آن ها ظهور پيدا مي كند. در گذشته مردها در زمينه هاي شغلي و موفقيت هاي مالي اي كه مي توانستند داشته باشند بيشتر دچار پشيماني مي شدند اما زن ها مدت زمان طولاني با اين مسئله نمي توانستند كنار بيايند و سعي مي كردند با انجام عمل هاي جراحي و پلاستيك و كارهاي ديگري از اين قبيل اين فرآيند را ناديده بگيرند. اما امروزه مردان نيز به ظاهر خود اهميت مي دهند و زنان نيز بيشتر نسبت به گذشته در اجتماع حضور دارند و شاغل هستند بنابراين در مبارزه با پيري بين زنان و مردان نوعي تعادل و توازن بيشتري ايجاد شده است.

بنابراين چه كارهايي براي مديريت فرآيند پير شدن مي توان انجام داد؟ و چگونه با احساسات مثبت و منفي اي كه به دنبال آن يم آيد كنار بياييم؟ دستور العمل هايي در زير ارائه مي كنيم.

از خود مراقبت كنيد.

سعي كنيد برنامه ورزشي براي خود تنظيم كنيد. تغذيۀ صحيح داشته باشيد و به سلامتي خود اهميت دهيد. هيچ زماني براي شروع كردن اين برنامه ها دير نيست و شما در هر سني مي توانيد از مزاياي به كار گيري اين دستورالعمل ها چه از نظر ذهني و چه فيزيكي برخودار شويد.

خوش بين باشيد.

داشتن نگرش مثبت نسبت به زندگي ارتباط نزديكي به طول عمرتان بالاتر و جسم سالم تر دارد. در واقع برخي تحقيقات به اين نتيجه رسيده اند كه داشتن نگرش مثبت نسبت به زندگي مي تواند ريسك بسياري از بيماري هاي جسمي مانند مشكلات قلبي را كاهش دهد. يك ضرب المثل آمريكايي مي گويد «قادر باشيد از ليموناد ليمو بگيريد» داشتن نگرشي مثبت به اين اندازه مي تواند به شما كمك كند كه احساس بهتري نسبت به سن خود داشته باشيد.

محدوديت هاي خود را كاهش دهيد و آن ها را به حداقل برسانيد.

چيزهايي را تجربه كنيد كه باعث شوند از محدودۀ عادت ها فراتر رويد. هميشه انجام چه كاري برايتان خواستني بوده؟ شايد زمان آن رسيده كه به كلاس آشپزي برويد و يا زبان مورد علاقه تان را فرا بگيريد. شايد شما هميشه دوست داشته ايد به مكان مشخصي سفر كنيد ولي زمان كافي براي اين كار را نداشتيد اما اكنون وقت آن فرا رسيده است. ايجاد تجربيات جديد باعث مي شوند  كه ذهن شما جوان تر و سالم تر بماند.

اجتماعي باشيد.

سعي كنيد اطراف خود را پر از آدم هاي مثبت انديش كنيد و بيشتر با آنها ارتباط برقرار كنيد و تماس هاي اجتماعي خود را با افراد بيشتر كنيد.

اين مسئله را بپذيريد:

پذيرش تغيير دشوار است. پذيرش اين مسئله كه شما همان فردي نيستيد كه در سن ۲۰ يا ۳۰ سالگي بوده ايد. و ديگر فاقد آن توانايي ها شده ايد اما سعي كنيد اين تغيير را به مرور بپذيريد (البته نه در زمان كوتاه بلكه در طولاني مدت با آن روبرو شويد.) شما مي توانيد آن را در آغوش بگيريد و به بهترين شكل از آن لذت ببريد.

منبع: ساينس ديلي