كمك به كودكان براي مواجهه با اضطراب موقعيتي

براي كودكان در هر سني اضطراب مي تواند بدون هيچ گونه زنگ خطري رخ دهد. معمولا كودكان نشانه هاي اضطراب را در مواجهه با موقعيت هاي جديد،هنگام ادراك درد مزمن يا هنگام ترس از جدايي بروز مي دهند. ملاقات هاي روتين با متخصصان پزشكي، جاماندن از مدرسه يا تغييرات ديگر در جريانات روزانه كودك همه مي توانند منجر به احساس اضطراب شوند. علي رغم بهترين تلاش ها براي آماده سازي كودك در مواجهه باموقعيت هاي جديد، آنها باز هم ممكن است وضعيت هاي اضطرابي خفيف، متوسط و يا حتي شديدي را تجربه كنند. هر كودكي به روشهاي گوناگون نشانه هايي از اضطراب را نشان مي دهد اما معمولا نشانه هايي شامل تغيير در سطح فعاليتشان، خيس شدن كف دستان، ضعف در پاها، دل درد، سردرد يا سرنخ هاي رفتاري مانند گريه كردن، ناخن جويدن، كندن مو يا كوبيدن سر به در و ديوار را از خود نشان مي دهند.

مهم نيست كه در چه موقعيت هايي كودكتان دچار اضطراب مي شود؛ راهكارهايي وجود دارد كه مي تواند به آنها كمك كند تا اين احساس را تخليه كرده و از بروز وقايع بعدي پيشگيري كنند.

اولين مرحله در مورد توجه قرار دادن اضطراب كودكتان آن است كه به آنها كمك كنيد تا تغييرات در بدن و رفتارشان را درك كنند. سپس به تدريج براي كودكتان رفتارهايي كه مشاهده مي كنيد را برشمريد و نيزدر صورت متوجه شدن رفتارها از آنها سوأل بپرسيد. براي مثال، اگر كودك هنگام عصباني شدن شروع به ناخن جويدن مي كند، سعي كنيد عباراتي مانند “مي بينم كه شما در حال ناخن جويدن هستي. خودت متوجه شدي؟” بپرسيد. با خاطر نشان ساختن رفتار كودك آن هم به روشي خنثي، شما در واقع به انها كمك مي كنيد كه به نحوه پاسخ دهي خود به استرس توجه كنند. اگرچه، ممكن است از اين رفتار نااميد شويد، اما از تأديب كودكتان خودداري كنيد زيرا ممكن است موجب احساس شرم شود كه اين هم به نوبه خود رفتارهاي اضطراب مدار را تقويت مي كند.

سپس، به كودكتان كمك كنيد تا درك كند كه احساس اضطراب عادي است و هركسي نيز هنگام داشتن اين احساس تغييراتي در رفتار يا خلقش به وجود مي آيد. براي كودكتان با اصطلاحاتي بيان كنيد كه بتواند درك كند چگونه موقعيت هايي را كه موجب نگراني ما مي شوند مي توانند مايۀ اضطراب و استرس شوند و اينكه اين احساسات موجب آسيب رساندن به مغز و بدن ما مي شوند. براي آنها توضيح دهيد كه همه افراد گاهگاهي احساس اضطراب و استرس مي كنند و اين احساسات براي هر كسي مختلف است. براي مثال، سعي كنيد بگوييد” من دوست ندارم با هر فرد غريبه اي مجبور به صحبت شوم. اگر يك زماني واقعاً در اين مورد دست پاچه شوم دست ها و پاهايم كاملاً سست مي شوند”. به كودكتان كمك كنيد تا درك كند در احساس اضطراب چيز اشتباهي وجود ندارد، بلكه اين فقط روشي است كه بدنمان به ما اجازه مي دهد تا بدانيم آن موقعيت يا كار ناخوشايند است. پس از آنكه به كوكتان كمك كرديد تا اضطراب را بشناسد و اين احساس در او عادي شود؛ مي توانيد به او كمك كنيد تا آرام شود. اولين گام آن است كه با كودكتان در مورد آنچه باعث مي شود در موقعيتي احساس اضطراب كنند صحبت كنيد و سعي كنيد در صورت امكان به شكل كلامي اين ترس را كاهش دهيد.براي مثال، ممكن است كودكتان در اتاق انتظار پزشك به دليل ترس از آمپول، لمس با گوشي طبي سرد توسط پزشك يا نگراني در مورد كم يا اضافه بودن وزن بسيار برانگيخته شود. با كودكتان راجع به آنچه كه مايۀ پريشاني آنهاست صحبت كنيد نه تنهامشكل اصلي را واضح سازيد بلكه به كودكتان فرصت دهيد تا اطلاعات صحيحي از آنچه مورد انتظار آنهاست كسب كنند. اگر كودكتان علايم اضطراب را ادامه مي دهد از تكنيك هاي كاهش استرس براي كمك به آرام شدن آنها استفاده كنيد. از برخي از مؤثرترين تكنيك ها شامل تمرين دم و بازدم، تصويرسازي جهت دار و اطمينان دوباره از وجود فيزيكي والدين در كنارشان كمك بگيريد.

به عنوان آخرين مورد، ممكن است لازم باشد كه از موقعيت استرس زا دور بمانيد و سعي كنيد به زمان ديگري موكول كنيد. اگر كودكتان جيغ مي كشديا علايمي از حملات پانيك را نشان مي دهد، بهتر است او را به مكاني ببريد كه در آنجا احساس امنيت مي كند. كودك را به به انجام كاري كه بيش از حد لزوم موجب ترس شود، مجبور نكنيد. كودكي كه از ارتفاع مي ترسد نبايد مجبور به زياد نگريستن به لبه هاي ساختمان هاي بلند شود؛ كودكي كه از لودگي مي ترسد نبايد مجبور به درآوردن اداي اشخاص ديگر براي تمسخر و ريشخند شود. كودكاني كه اين نوع از مداخلات اجباري را تجربه مي كنند به احتمال بيشتري دچار تنفر و فوبياي ريشه دار مي شوند. درعوض، كودكتان را تشويق كنيد تا به تدريج در قالب گام هاي كوچكي بر اضطراب موقعيتي شان غلبه كنند. اگر اضطراب كودكتان شديد باشد به طوري كه قادر به شركت در فعاليت هاي ضروري و مناسب نباشند يا اگر به حدي مزمن است كه مانع از داشتن زندگي اجتماعي سالم مي شود، او را نزد پزشك متخصص اطفال براي ارائه دستورالعمل هاي لازم بيريد. از جمله عللي كه باعث مي شود شما در جستجوي پزشك باشيد مي توان نشانه هايي همچون امتناع از رفتن به مدرسه، نداشتن عادات خوابي مناسب، تغييرات غيرعادي در اشتها (افزايش يا كاهش اشتها)، پرتاب اشيا به عنوان مكانيسم سازگاري يا تغييرات در كاركرد ذهني را نام برد.

شما به عنوان والدين بيشترين تأثير را بر توانايي كودك در رويارويي با اضطراب داريد. شما با كمك به كودكان در پرچسب گذاري اين نوع احساسات، عادي شدن احساسات و تدارك تكنيك هاي آرام سازي، در واقع؛ زمينه ايستادگي كودك در مواجهه با وقايع استرس زاي بعدي را فراهم مي كنيد.

منبع: ساينس ديلي