افسردگي دوران بارداري و ارتباط آن با ساختار نابهنجار مغز كودك

بر اساس جديدترين مطالعات منتشر شده در روانپزشكي بيولوژيكي، نشانه هاي افسردگي در زنان در حين و پس از بارداري با كاهش ضخامت كرتكس (لايه بيروني مغز و مسئول تفكر و رفتار پيچيده) در كودكان سنين پيش دبستاني ارتباط دارد. يافته ها نشان مي دهند كه خلق مادران ممكن است بر رشد مغز كودكان در مراحل مهم زندگي تأثيرگذار باشد.

بر اساس نظر جان كريستال، سردبير ژورنال روانپزشكي بيولوژيكي: “مادران عموماً حاضرند هر كاري انجام دهند تا شانس زاد و ولد را به عنوان بهترين فرصت براي موفقيت در زندگي داشته باشند.”.اين مطالعه جديد اكنون نشان مي دهد كار ديگري كه ممكن است قادر به انجام دادن آن باشند، اطمينان يافتن از بهبودي افسردگي شان مي باشد. هجده درصد از زناني كه داراي افسردگي حين بارداري و هم تحت مراقبت هاي پزشكي در اندكي قبل و پس از زايمان و هم افسردگي پس از زايمان مي باشند، پيامدهايي منفي در كودكانشان خواهند داشت.

اين مطالعه انجام شده جديد توسط كاترين لبيبل از دانشگاه گالگراي آلبرتا، اولين گزارش در زمينۀ ارتباط افسردگي مادران و نابهنجاري ساختار مغزفرزندان در دوران كودكي است. محققان 52 زن مشكوك به علايم افسردگي در هر سه دوره ازبارداري و چند ماه پس از تولد كودك را غربال كردند. از ميان زنان قرار گرفته در طيف و مشكوك به علايم، برخي يا بدون هيچ گونه علايمي و يا داراي علائم ناچيزي و برخي ديگر تمام معيارهاي غربال گري را داشتند. محققان در 5/2ماهگي كودكان براي سنجش ساختار مغزي آنها، از MRI استفاده كردند.

زنان داراي علايم افسردگي بيشتر امكان داشت كه كودكاني داراي نواحي گيجگاهي و قدامي نازك تر به عنوان مناطق قشري مسئول در فعاليت هاي بازداري و كنترل توجه داشته باشند. همچنين، محققان دريافتند كه بين علائم استرس زا و مادۀ سفيد غيرطبيعي در ناحيه قدامي و مجراهاي فيبري متصل كننده مناطق مذكور با ديگر نواحي مغز ارتباط وجود دارد. اما، اين همبستگي تنها هنگامي يافت شدند كه نشانه هاي افسردگي در سه ماهه دوم و پس از زايمان داده بودند كه نشان مي دهد اين دوره ها، مواقع بسيار حياتي براي رشد مغز كودك مي باشند.

يكي از جنبه هاي نرمال رشد مغز طي سال هاي كودكي اوليه، ضخامت قشري است؛ همانطور كه ليبل اذعان دارد؛ يافته ها نشان مي دهند مغز كودكاني كه مادرانشان داراي علائم افسردگي بيشتري هستند ممكن است زودتر از موعد مقرر رشد كند.

نابهنجاري هاي موجود ساختار مغز در طي دوره هاي مهم رشد اغلب با پيامدهايي منفي مانند اختلالات يادگيري و اختلالات رفتاري ارتباط داشته است. همچنين، نابهنجاري هاي ساختار مغز مشخص شده در اين مطالعه منعكس كننده نابهنجاري هاي يافت شده در كودكان مبتلا به افسردگي يا مستعد ابتلاء مي باشد ؛ ضمن اينكه نشان مي دهد اين تغييرات ممكن است به دليل آن باشد كه فرزندان مادران مبتلا به افسردگي قبل و پس از زايمان در مراحل بعدي زندگي شان در ابتلاء به افسردگي آسيب پذيرتر هستند.

اگرچه، مكانيسم زيربنايي اين ارتباط مشخص نيست اما، يافته هاي آن ممكن است حاوي كاربردهايي براي كاهش خطرهاي رشد غيرعادي مغز در كودكان داشته باشد. براساس نظر ليبل، يافته هاي اين مطالعه براي برجسته كردن اهميت نظارت و حمايت سلامت رواني مادران نه تنها در دوران پس از زايمان بلكه در دوران بارداري مهم مي باشد.

مطالب مرتبط: تاثير افسردگي مادر بر كاهش همدلي در كودك درمان افسردگي افسردگي و نوروفيدبك