مشاوره مادران از نوزادي تا يك سالگي

رشد كودك زير يك سال شما

مطمئنا، تماشاي فرزند كوچكتان كه استفاده ي بيشتر از دستان و انگشتانش را كشف مي كند در حالي كه چند ماه پيش از آن تنها براي ضربه زدن استفاده مي كرد هيجان انگيز است. شما مي توانيد آنها را مشاهده كنيد كه هر چيزي را مي گيرند و در دهان خود مي گذارند، شما روند رشد او را به صورت خزيدن بر روي زمين و چهار دست و پا حركت كردن را مي بينيد و پس از آن راه رفتن.

ولي هيچ چيزي مربوط به رشد كودك هيجان انگيزتر از زبان باز كردن كودك و حرف زدن كودك نيست. در آينده اي نه چندان دور (اگر نه در حال حاضر) پس از مدتي كودكتان شروع به صحبت كردن مي كند.

صحبت كردن كودك: يادگيري زبان

قبل از صحبت كردن، يك جهش فكري قابل توجهي را خواهد داشت، برخلاف اولين كلماتي كه كودك به كار مي برد، كودك كلمات را با دقت و توجه كمي بيان مي كند كه غالبا گويا نيست.

در حقيقت اين اتفاق قبلا رخ داده است، ولي به آن توجه نكرده ايد يا اينكه كودك آن كار را زياد انجام نداده است. شما بايد نسبت به اين فرايند و تغيير در كودكتان توجه داشته باشيد زيرا كودك شما به معناي واقعي كلمه فوق العاده ترين نظريات و ايده هايي كه هر انساني تا به حال داشته را داراست (كه براي من و شما جالب است).

اگر شما فكر مي كنيد كه اين صداها معني خاصي ندارند و تنها صدايي است كه از حنجره ي كودك خارج مي شود، در واقع اين صداها نشان دهنده ي چيزي است كه در دنياي واقعي وجود دارد. چرا، براي مثال، كودك با توليد صداي «ما» اين منظور را دارد كه اين فرد چقدر براي من دوست داشتني است و قابل احترام است. اين اتصال فوق العاده صدا به اشياء و اجسام در جهان در واقع آغاز «تفكر و انديشه نمادين» است، كه بدين طريق ذهن كودك از محدوده ي حواس وارد محدوده ي تفكر مي شود.

شنيدن كلمات در مقابل معني دار بودن زبان

روند رشد زبان در واقع از آغاز تولد، زماني كه نوزاد تازه متولد شده ي شما ترجيح مي دهد كه به كلمات گوش كند و شروع به پردازش اجزاي آن مي كند. بخش قابل توجهي از مغز انسان فعاليت رمزگشايي و توليد زبان است و اين چند بخش مغز به وسيله ي گوش دادن با دقت كودك به سخنان ديگران تقويت شده است.

همزمان كودك شروع به بازي با صداها و يادگيري بيان حروف صدا دار و صامت و توليد آهنگ و آواز مي كند. براي مثال متوجه مي شويد، كه او چگونه رشته ايي از صداها را با هم ادغام مي كند كه به صورت يك صحبت واقعي به نظر مي رسد. ولي اين كلمات هنوز زبان نيست، تا ۹ ماهگي كودك ايده هاي فوق العاده اي را براي كاربرد كلمات و صحبت كردن به كار مي برد.

پس از مدتي شما نسبت به اينكه كودك شما اسم خودش را مي داند يا نه كنجكاو مي شويد! يا اسم بطري، و كودك در اين زمان مي تواند نام اشياء و خودش را درك كند. ولي همان طور كه همه ي شما مي دانيد يادگيري زبان دوم بعد از دوران كودكي، درك آن معني دار ان زبان راحتتر مي شود، و كلماتي كه براي برقراري ارتباط از آنها استفاده مي شود گوياتر و معني دارتر هستند. علاوه بر اين مهارت هاي حركتي دهان براي صحبت كردن بسيار پيچيده هستند و زمان زيادي براي كسب مهارت كامل در اين توانايي نياز است. به همين دليل است كه بعد از سه ماهگي يا بيشتر كلمات بيشتري از كودك شنيده مي شود و به عنوان اولين كلمات صدا دار و داراي معني به زبان كودك مي آيد.

يادگيري صحبت كردن كودك

چگونه كودك شما در اين زمان مي تواند بهتر حرف بزند؟ به عنوان نكته بگذاريد يك تجربه ي ذهني را مطرح كنيم. فرض كنيد كه شما يك والد دانشمند هستيد. شما مي خواهيد ببينيد كه كودك شما چقدر با تماشاي تلويزيون ياد مي گيرد كه حرف بزند (كلماتي مانند كنجد، خيابان، و انيشتن و غيره) كودك را بر روي يك صندلي بنشانيد و كاري كنيد كه او چند ساعت در روز را تلويزيون ببيند. ولي اين كار نبايد به صورت حرف زدن دو انسان باشد فقط تلويزيون را روشن كنيد تا كودك تماشا كند. كودك شما از اين طريق چقدر ياد گرفته است كه حرف بزند؟

پاسخ: خيلي كم. كودكان تنها از طريق برقراري ارتباط مي توانند صحبت كردن را ياد بگيرند. بايد تماسي دراين رابطه وجود داشته باشد، پرسش و پاسخي صورت بگيرد، به اتفاقاتي كه رخ مي دهد پاسخ سريع داده شود و سخنان نوزادتان را در مورد كساني كه با آنها برخورد داشته ايد دنبال كنيد. به طور خلاصه تعاملات انساني. در تلويزيون فقط تصاويري نشان داده مي شود كه هيچ يك از اين نوع ويژگي هاي ارتباطي را دارا نيست، و البته فاقد ارتباط و پيوند عاطفي نزديك است.

مربي كودك

در اينجا ايده هاي واقعا جالبي وجود دارد: با كودكتان زياد صحبت كنيد، كاري را كه داريد انجام مي دهيد را براي كودكتان توضيح دهيد، از كودكتان سوالاتي بپرسيد و به پاسخ هاي كودكتان توجه كنيد، با كودكتان كتاب بخوانيد، در حرف زدنتان از زبان بدنتان بهره گيريد و تن صداي خود را تغيير دهيد.

همه ي اين كارها خوب است، ولي حقيقت اين است كه شما نبايد بيشتر از اينكه به كودكتان راه رفتن را مي اموزيد حرف زدن را به او ياد بدهيد. در محيط زباني غني كه شما در حال حاضر به كودكتان ارائه مي دهيد، كودك شما بايد بسياري از «تحريكات زباني» را ياد بگيرد كه بتواند ارتباط برقرار كند. (البته به ويژه اگر شما در اين زمينه بسيار مسر هستيد شما با صحبت كردن زياد با كودكتان و خواندن بيشتر براي كودكتان دايره ي زباني كودكتان را غني مي سازيد.)

ولي بيشتر، اين بخش از وظيفه ي والد نبايد با كار ديگري ناقص بماند، اين كار بايد به صورت يك لذت انجام شود. با حالت شگفتي و تعجب و لذت به كودك كوچكتان نگاه كنيد و وارد قلمرو ذهن كودكتان شويد زيرا در ماه هاي بعد اين روند بسيار پيچيده تر و جالب تر به نظر مي رسد.

منبع:مركزمشاوره.com