خشم و عصبانيت از مشكلات عموده در دوره نوجواني است .

و كنترل خشم در نوجوانان كار آساني نيست اما با دانستن نكاتي شدني است.

همه ما در زندگي مان گاهي عصباني هستيم.

و اغلب ناراحت از اين كه ما قادر به كنترل احساس خشم خويش نيستيم.

خشم به معناي هيجان احساسات فاسد است .

كه با خشم و احساس نارضايتي قوي همراه است.

ريشه خشم در نوجوانان

اغلب ريشه اين خشم نااميدي، محروميت، مجازات و تهديداتي است كه در گذشته در ذهن ما رخ داده است.

از منظر مشاوره روانشناس ابتدا خشم داخلي و سپس عاطفي ، طبيعي و عمومي است.

كه انسان آن را در معرض درد، رنج و برخورد با موانع، از دست دادن چيزهاي مورد نظر.

و مهم، خستگي، ناگهاني و شوك، تهديد، آسيب، آسيب ناخواسته يا غير قابل كنترل.

فقدان دسترسي به حق خود و به ويژه احساس خطر مرگ قرار مي دهد.

در همه اين موارد، احساس بد، ناراحتي، تحريك پذيري و احساس عصباني شدن وجود دارد.

مركز “ مشاوره ستاره ايرانيان” تنها كلينيك شبانه روزي تخصصي و روانشناسي در ايران.

روانشناسي خشم

در مشاوره روانشناسي، خشم به عنوان يك احساس طبيعي است.

زماني كه شدت آن كم است و در اندازه يك علامت هشدار دهنده براي يك خطر است.

خوب است، اما اگر خيلي شديد يا بد باشد خود نوعي اختلال است.

اسپيلبرگر از روانشناسان در اين زمينه خشم را به صورت زير تعريف مي كند:

• خشم يك حالت احساسي است كه از شدت تحريك خفيف تا خشم شديد.
• و مانند ساير احساسات مرتبط با تغييرات فيزيولوژيكي و بيولوژيكي تغيير مي كند.
• ضربان قلب و فشار خون افزايش مي يابد و سطح آدرنالين و نوراپي نفرين افزايش مي يابد.
• براي كنترل خشم در نوجوانان ، ابتدا بايد به علل تحريك آن نگاه كنيد.
• به اين معنا كه چرا شما تحريك شده و عصباني هستيد.

روش كنترل خشم در نوجوانان

در بسياري موارد، خشم از درون و ذهن ما مي آيد.

بنابراين، ما با تغيير كمي در انديشه هاي خويش آرام خواهيم شد.

نقطه دوم توجه به درجه و ميزان خشم است.

در بسياري از موارد، نسبت ميان تحرك و ميزان خشم به هيچ وجه مناسب نيست.

نكته سوم اين است كه چگونه خشم را نشان دهيم .

كه بايد توجه كرد، نه اضطراب و رفتار بد در اين مورد نبايد نهفته باشد.

نكته چهارم عواقب خشم است، و ما بايد ببينيم.

چه اتفاقي براي فردي كه به او حمله مي كنيم، مي افتد.

در بسياري موارد، اگر ما بتوانيم خود را در جاي كسي قرار دهيم .

كه مي خواهديم به او حمله كنيم، هرگز اين خشونت را اعمال نمي كنيم.

• علل خشم به سه دسته تقسيم مي شوند:
• فيزيولوژيكي، شخصيتي و عوامل خارجي.
• علل فيزيولوژيكي: ترشح هورمون تيروئيد.
• افراد زودرنج و افرادي با درجه بالايي از اضطراب .

علل فيزيولوژيكي خشم

• عوامل بيروني: احساس ناتواني و ناتواني در برابر تهديدهاي خارجي و موانع.
• ديدن بي عدالتي و از بين رفتن حقوق فرد .
•  گاهي اوقات آسيب ديدن در روابط با ديگران عوامل اصلي خشم هستند.
• احساس خشم و شيوه هاي معمول هنگامي كه عصباني هستيد.
• هنگامي كه عصباني مي شود، صورت معمولا بازتر مي شود .
• و فركانس گفتار تغيير مي كند و تنفس شديدتر مي شود.
• گاهي اوقات نوع گفتار تغيير مي كند، مثلا ته حلقي صحبت كردن .
• يا حرف زدن مي تواند بسيار مهم باشد.
• بعضي اوقات ما خشم خود را انكار مي كنيم.
• اين خشم افتاده بعدا مي تواند خود را با ساير تظاهرات فيزيكي .
• مانند بيماري و درد فيزيكي نشان دهد.

روش سركوب خشم 

شخص در خلال روان شناختي خود، خشم خود را سركوب مي كند كه كم كم فراموش مي شود.

افرادي كه نمي توانند خشم خود را كنترل كنند و بلافاصله خود و ديگران را با علائم جسمي و فيزيكي نشان دهند.

مديريت خشم و ارائه سه رويكرد مهم در مقابله با خشم در ادامه ذكر مي شوند.

هدف از مديريت خشم، كاهش احساس خشم و خشم فيزيولوژيكي است كه باعث خشم مي شود.

ما نمي توانيم از مردم يا چيزهايي كه باعث عصباني شدن ما مي شود.

فرار كنيم يا ممانعت كنيم، اما مي توانيم ياد بگيريم كه چگونه با اين شرايط مقابله كنيم.

بيان: ابراز خشم در بيان، به جاي بدن، راه سالم براي بيان خشم است.

ابراز تأكيد بر موضوع، به معناي هل دادن يا درخواست آن نيست.

بلكه به معناي احترام به خود و ديگران است.

• كنترل خشم به معناي جلوگيري از آن و كم كردن آن است.

كنترل رفتار بيروني

• آرامش به معني نه تنها كنترل رفتار بيروني شماست، بلكه كنترل واكنش هاي دروني شما.
• اقدامات براي كاهش شدت خشم، آرامش بخشيدن به خود و دادن احساسات است.
• برخورد مناسب با خشم و حالات ان بسيار مهم و حياتي است.

پذيرش: هنگامي كه ما عصباني هستيم، آن را قبول كرده و آن را سركوب نمي كنيم.

گسترش خشم:

• پس از پذيرش خشم، ما بايد زمان آن را بدانيم تا بتوانيم آن را بررسي كنيم.

در اين زمان ما مي توانيم راه رفتن يا گوش دادن به موسيقي، يا تنفس عميق براي چند دقيقه.

و نوشيدن يك ليوان آب را امتحان كنيم كه مي تواند به ميزان وشدت خشم طولاني مدت كمك كند.

بيان:

• پس از آنكه زمان خشم را كاهش داديم.
• بايد ناراحتي خود را با فردي كه با او عصباني بود، به اشتراك بگذاريم.
• در اين مرحله، چون ما توانستيم درجه خشم ما را پايين بياوريم.
• مطمئنا مي توان به طرف مقابل گوش دهيم.