امكان پاك كردن حافظه

برخي محققان كانادايي ميگويند اساس نظريه پاك كردن حافظه را با آزمايشهايي كه روي موشها انجام داده اند ثابت كرده اند .

آنها در اساس ميگويند سلولهاي مغزي يا همان نورونهايي كه خاطرات را شكل ميدهند و ذخيره ميكنند ميتوان خاموش يا روشن و يا به عبارتي فعال و غير فعال كرد . آنچه اين تغييرات نشان داده است اين است كه فقط تعداد اندكي سلول كه با هم شبكه اي را تشكيل داده و به شيوه اي خاص عمل ميكنند در شكل گيري و ذخيره حافظه نقش دارند . به گفته دكتر جاسلين ، تحقيقات قبلي نشان داده كه وقتي خاطره اي شكل ميگيرد مجموعه اي از سلولهاي مغزي بنام انگرام به شكل خاص عمل ميكنند از ميليونها سلول مغز فقط تعداد كمي براي شكل گيري خاطرات ترس يا تهديد لازم است بنابراين وقتي مشكل خاطرات است ، لازم نيست تمام بدن يا مغز را هدف بگيريم .

بنابراين آنها با جراحي انگرامهاي موش را برداشتند و ديدند كه خاطره بد از ذهن آنها پاك شد آنها وقتي به اين ترتيب موشهاي معتاد به كوكايين را درمان كردند .

با حذف حافظه عاطفي مرتبط به استفاده از كوكايين آنها برعكس همچنين با فعال كردن انگرامها ، خاطرات بد را در موشها زنده كردند . به اين ترتيب ميتوان به درمان بيماريهايي مثل ضربه روحي پس از اتفاق بسيار وحشتناك ( پي تي اس دي ) اميدوار بود.

يافته هاي ما اين امكان را مطرح ميكنند با پاك كردن خاطرات بد ميتوان اختلال استرس پس از ضربه روحي را درمان كرد . در اين افراد بخصوص خاطرات منفي بدجوري مزاحمند و زندگي روزمره را مختل ميكنند .

براي مواردي كه خاطرات بد منفي و تاسف آور واقعا مخل زندگي افراد ميشوند ، من فكر ميكنم درماني كه فقط همان سلولها را هدف بگيرد ميتواند مفيد باشد .

ضربه روحي پس از اتفاق وحشتناك ( اختلال تنش زايي پس از رويداد ) چيست؟

اين اختلال معمولا در كساني اتفاق مي افتد كه شاهد اتفاق وحشتناك بوده اند، بخصوص كساني كه در جنگ يا زنداني جنگي يا شرايط اسف بار شكنجه خانوادگي يا قرباني تصادف دلخراش بوده اند ، حتي هر گونه كودك آزاري مرگ عزيز يا شكست هاي پي در پي در اين راه قرار ميگيرند براي اين افراد ،

مرتب خاطره ، صحنه ها و احساساتشان در زمان اين اتفاقات زنده ميشود وياخواب آن را ميبينند و پس از آنكه اضطراب و افسردگي شديد پيدا كردند ، به راحتي از كوره در رفته و پرخاشگر ميشوند . اين افراد احساسات و عواطف مثبت را حس نمي كنند و علاقه به زندگي و فعاليت روزمره را از دست ميدهند و براي پرهيز از زنده شدن آن اتفاقات ،فعاليت و معاشرت هاي خود را محدود ميكنند .

البته در مورد انسان نميتوان به جراحي براي غير فعال كردن اين سلولها ، فكر كرد بلكه بايد داروهايي ساخت كه مثل موشكي به سمت هدف برود و سلولهاي خاطره بد را غير فعال كند اما در موارد ديگر چه؟ اگر رابطه اي شكست خورده و دردناك را تجربه كرده ايم ، ميتوانيم با شيوه اي آن را از ذهن خود پاك كنيم . مثل فيلم درخشش ابدي ذهن پاك با بازي كيت وينسلت كه در آن او به كلينيكي مراجعه ميكند و با دستكاري ژنتيكي خاطرات يك رابطه بد را از ذهن پاك ميكند .

دكتر جاسلين ميگويد : همه ما از اشتباهاتمان ياد ميگيريم . اگر خاطره اين اشتباهات را از ذهن پاك كنيم ، . مثل فيلم درخشش ابدي ذهن پاك با بازي كيت وينسلت كه در آن او به كلينيكي مراجعه ميكند و با دستكاري ژنتيكي خاطرات يك رابطه بد را از ذهن پاك ميكند .

دكتر جاسلين ميگويد : همه ما از اشتباهاتمان ياد ميگيريم . اگر خاطره اين اشتباهات را از ذهن پاك كنيم ، آنوقت چه چيزي ميتواند مانع از تكرار آن شود ؟ در  واقع اين در حد يك تئوري و فرضيه در حال حاضر مطرح است و عملي كردن آن بايد با سياستهاي اخلاقي و تربيتي جامعه و حتي هدف از آفرينش انسان و حتي لزوم ايجاد اشتباهات و خطاها و بعد هم مديريت آنها هماهنگ و سازگار باشد .

هدف دكتر جاسلين اين است كه اين كشف بزرگ علمي براي همه افراد و همه شرايط قابل طرح و بحث نيست و فقط در شرايط خيلي خاص و ضربه آخر درمان ميتوان از طريق دارو و غير فعال كردن برخي سلولها تا حدي به مراجعه كننده كمك كرد ولي نه اينكه قضيه مسري شود .

پروفسور سر سايمون وسلي رييس انجمن سلطنتي روانپزشكان بريتانيا ميگويد:

اين پيشرفت جالبي در تحقيقات علمي است ولي بايد محتاط باشيم . در واقع فراموش كردن يا پاك كردن حافظه يكي از كاركرد هاي مهم و طبيعي سيستم حافظه مغز است ، اما هنوز نميدانيم كه پاك كردن عمدي خاطرات ، تا چه حد داراي ريسكهاي بعدي است . از لحاظ مسائل اخلاقي من هنوز به نتيجه قابل قبولي نرسيده ام .

اما پيام و نكته آخر اينكه دكتر جاسلين اضافه كرده است كه: ” نبايد فراموش كنيم كه همه در واقع مجموعه خاطراتمان هستيم “

در واقع بديهي است كه با پاك كردن صورت مسئله بخشي از هويت ،تاريخ،احساسات و خاطرات و عواطف ما در يك مبدا زماني ، عكس العمل و واكنشهاي ما در قبال حوادث تلخ ، ظرفيتهاي قبلي و سابق ما تاريخچه حسي روحي و رواني ما ، همه و همه انگاره يكباره نيست و نابود ميشود . حالا اينكه اين مساله چقدر طرفدار يا مخالف داشته باشد و خودش يك چند سالي ميتواند دغدغه انديشمندان، روانشناسان و محققين و اساتيد اين حوزه باشد .

البته به زعم خود من اين اراده و قدرت و اقتدار و هوشمندي هر انسان مافوق همه اينها بوده و هست و خواهد بود و بر اين باورم كه حتي سرنوشت را ميتوان از سر نوشت بارها بارها و بارها .