مانند اغلب رفتارها، پرخاشگري هم رفتاري آموختني و اكتسابي است. از محيط دريافت ميشود، شكلي كه ميتوان آن راتقويت يا تضعيف كرد. در مورد كودكان مسئله بسيار حساس است، چون مانند تمام مطالبي كه در كودكي آموخته ميشود، رفتار پرخاشگرانه ميتواند به شكلي ريشهدار و به شكل رفتار آموخته شده در وي تثبيت شود. كودكاني كه سرمشقهاي پرخاشگر داشتهاند، غالباً نسبت به ديگر كودكان پرخاشگرترند، اين سرمشقها ميتوانند والدين، افراد خانواده، شخصيتهاي محبوب كودك و حتي شخصيتهاي فيلم يا كارتونهاي خشن و با ريتم نامنظم باشند.
تحقيقات در اين مورد نشان ميدهد پسرهايي كه برنامههاي خشن اعم از فيلم و كارتونهاي خشن را دوست دارند، در ارتباطات فردي خود نيز با خشونت بيشتري رفتار ميكنند. در حالي كه پسرهايي كه برنامههاي فاقد خشونت را ترجيح ميدهند هم رفتار متعادلتر و دور از خشونتي دارند. در بين دخترها هم گرايش و تمايل كمتري به مشاهده خشونت وجود دارد و به همين نسبت تقليد رفتار پرخاشگرانه هم كمتر است. در جوامعي كه رفتار خشونتآميز در ميان زنان شايع يا پسنديده نباشد، طبيعتاً در برنامههاي تلويزيون هم سرمشقهاي خشونت در قالب الگوي زن خشن كمتر است يا اصلاً وجود ندارد. به همين جهت احتمالاً سرمشق خشن و پرخاشگر نداشتن براي دخترها باعث تمايل كمتر دختران به خشونت ميشود. به ويژه اينكه در چنين جوامعي رفتار خشونتآميز در ميان دختران تنها تقويت بلكه تشويق هم نميشود.
يكي ديگر از بدآموزي فيلمها- بازيهاي كامپيوتري وكارتونهاي خشونتبار، توسل به رفتار پرخاشگرانه در حل اختلافهاي شخصي بين كودكان است.
صرفنظر از الگوسازيهاي منفي گاهي نداشتن عزت نفس كافي يا احساس رفتار غيرمنصفانه كودك را به خشونت متمايل ميكند.
مطالعات نشان داده است كه بين تماشاي زياد برنامههاي خشونتبار تلويزيون در ۹ سالگي همبستگي زيادي با ميزان پرخاشگري در ۱۹ سالگي وجود دارد.
احساس ناكامي هم خود دليل بسيار محكمي براي توسل به پرخاشگري است. اما الزاماً ناكاميها منجر به رفتار پرخاشگرانه نميشوند و گاهي باعث انزوا يا واكنشهاي خنثي نظير قرباني شدن توسط پرخاشگر ميشوند.
شرايط و موقعيتهاي اجتماعي هم تشديد كننده يا تضعيف كننده پرخاشگري هستند.
مثلاً فقر، تبعيض، اختلاف طبقاتي فاحش اجتماعي، تراكم جمعيت، رفتار و دخالت مراجع قانوني در مواقع خشونت، و ارزشهاي فرهنگي هم به پرخاشگري و آموزههاي آن دامن ميزند. به اين ترتيب نقش والدين به عنوان ناظر كيفي بر بازيهاي كامپيوتري- كارتون و فيلمهايي كه براي كودكانشان مناسب ميبينند بسيار سرنوشتساز و تعيينكننده است. والدين بايد از تشويق و ترغيب كودكان به خشونت و پرخاشگري حتي به شكل شوخي و تقليد جلوگيري كنند و رفتارهاي منصفانه را تشويق كنند.
خود پدر و مادر هم بايد به عنوان الگوهاي مهم و نيرومند رفتاري همراه با عزتنفس آرامش و تحليلگر داشته باشند. توسل به رفتارهاي قضاوتي شتابزده كه منجر به رفتارهاي آني پرخاشگري در والدين ميشود بسيار مخرب و آموزنده منفي است. اگر كودكان در والدين هيجان ملايم و مطابق با شرايط را ببينند ميآموزند كه به شتابزدگي و رفتار سائقي نيازي نيست.
در واقع رفتار سالم را خودبخود ميآموزند. همانطور كه بدون اينكه آگاه باشند زبان مادري را چگونه ميآموزند، آرامش، عزتنفس، عدم تماي به خشونت و پرخاشگري را هم ميآموزند و به محيط آرام و رفتار منصفانه عادت ميكنند. حتي رعايت رفتار صورت خشن مانند اخم هميشگي، غرزدن، بدبيني، خردهگيري، قضاوتهاي فوري بدون دليل از جانب والدين دركودكان بسيار كوچك هم تاثير ميگذارد و آنان را مطابق والدينشان اخمو و بدخلق ميكند.
دوستان عزيز در تهران و شهرستانها جهت تايين وقت مشاوره تلفني يا حضوري اينجا كليك كنيد: مشاوره خانواده مشاوره ازدواج مشاوره كودك مشاوره زنان
۱۸:۰۰
- ۳۹ بازديد
- ۰ نظر