عوارض مصرف داروي ضد افسردگي

محققان دانشگاه مونترال ارتباطي بين استفاده از داروهاي ضد افسردگي  در سه ماهه اول حاملگي و نقص در تولد را پيدا كرده اند.

محققان گفتند: خطر نقص تولد در زناني كه از اين دارو ها استفاده نمي كنند سه تا پنج درصد است كه در مقابل آن ها زناني كه از اين دارو ها استفاده مي كنند،  شش تا ده درصد احتمال خطر در آن ها وجود دارد. بنابراين خطر به اندازه قابل توجهي وجود دارد و بايد در مصرف اين دارو ها احتياط كنند. اين مطالعه در مجله پزشكي بريتانيا منتشر شده است.

نويسنده ارشد اين مطالعه، دكتر آنيك برارد، كه استاد دانشكده داروسازي UdeM و محقق در بيمارستان كودكان وابسته به آن به نام CHU Sainte Justine مي باشد، گفت: “در دوران بارداري، شما به مادر دارو مي دهيد اما اگر در مورد فرزند داخل شكم او نگران هستيد بايد خطر را براي نفع رساندن به فرزند كاهش دهيد.

مقالات مرتبط: افسردگي پس از زايمان و ديابت بارداري

برارد كه متخصص در مورد دوران بارداري و افسردگي مي باشد، قبلا ارتباطي بين داروهاي ضد افسردگي و وزن كم هنگام تولد، فشار خون حاملگي، تلف شدن جنين، و اوتيسم نشان داده بود.

مطالعه جديد او براي اولين بار به بررسي ارتباطات بين نقائص هنگام تولد در ميان زنان افسرده مي پردازد.

هر سال، در حدود ۱۳۵۰۰۰ نفر از زنان ساكن استان كبك در كانادا باردار مي شوند، و حدود هفت درصد از آن ها برخي از نشانه هاي افسردگي كه اغلب خفيف تا متوسط بودند را نشان مي دادند. درصد بسيار كمي از آن ها كه كمتر از يك درصد هستند، از افسردگي شديد رنج مي بردند.

برارد در مطالعه خود، مشاهده كرد كه از ۲۸۹۶۸۸ نفر زن باردار در استان كبك، ۱۸۴۸۷ نفر افسرده  بودند. اين اطلاعات مربوط به سال هاي ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۹ بود.

از زنان مورد مطالعه، ۳۶۴۰ نفر كه در حدود ۲۰ درصد مي باشند، در سه ماه اول حاملگي خود، داروهاي ضد افسردگي مصرف كرده بودند.

برارد گفت:” ما فقط  سه ماهه اول بارداري را تحت نظر قرار داديم، به اين دليل كه در آن تمام سيستم هاي بدن در حال پرورش هستند و نوزاد در حال شكل گيري است.”

استفاده از داروهاي ضد افسردگي در اين زمان پتانسيل اين را دارد كه با مصرف سروتونين در جنين تداخل پيدا كند، كه مي تواند موجب نقص در نوزاد شود.

اين مطالعه نشان مي دهد كه وجود سروتونين در اوايل بارداري براي توسعه همه سلول هاي جنين ضروري است، و در نتيجه هر گونه عاملي  كه موجب اختلال در روند ايجاد سروتونين شود،  پتانسيل اين را دارد كه طيف گسترده اي ازنقائص را در نوزاد به وجود آورد.

براي مثال، طبق مطالعات برارد، وقتي Celexa (نام تجاري سيتالوپرام) در سه ماهه اول بارداري استفاده شده است، خطر نقص در نوزاد از پنج درصد به هشت درصد افزايش پيدا كرده است. در كل، ۸۸ مورد از نقص ها با استفاده كردن از دارو مرتبط بوده اند.

به طور مشابه، استفاده از پاكسيل (پاروكستين) با افزايش خطر ابتلا به نقص قلبي همراه بود. ونلافاكسين (افكسور)، با نقص در ريه و داروهاي ضد افسردگي سه حلقه اي (مانند تريپتيلين)، با افزايش نقائص در چشم، گوش، صورت، و گردن همراه بودند.

بيشتر بخوانيد: افسردگي پس از زايمان

افسردگي در سراسر جهان در حال افزايش است و با توجه به سازمان جهاني بهداشت يكي از علل عمده مرگ است. افسردگي به ويژه در دوران بارداري بسيار جدي است، و به گفته محققان،  پزشكان – به خصوص روانپزشكان، متخصص زنان و زايمان، و ديگر متخصصان –  بيش از پيش  براي مادران باردار داروهاي ضد افسردگي تجويز مي كنند.

در مطالعاتي كه برارد در استان كبك انجام داد، نسبت مادران بارداري كه داروهاي ضد افسردگي مصرف مي كنند، دو برابرشده است، به طوري كه از ۲۱ مصرف كننده در هر ۱۰۰۰ زن باردار در سال ۱۹۹۸، به ۴۳  نفر مصرف كننده از ۱۰۰۰ نفر زن بارداردر سال ۲۰۰۹ افزايش پيدا كرده است.

زنان به طور كلي امكانات مالي، وقت آزاد، و يا حمايتي ندارند كه به دنبال راه حل هاي ديگر بروند، كه از جمله آن ها به ورزش كردن به طور منظم و يا مشاوره با يك روان درمانگر مي توان اشاره كرد.

برارد گفت: ” راه هاي زيادي براي درمان افسردگي وجود دارد، اما شما نياز به زمان و پول و همچنين تشويق به استفاده از آنها داريد.”

مطالعه به اين نتيجه رسيد كه ” با توجه به اين كه به طور روز افزون  افسردگي زنان باردار تشخيص داده مي شود، بايد به صورت باليني افسردگي آن ها را برطرف نمود.”

“مهم تر از همه اين است كه اثر داروهاي ضد افسردگي در دوران بارداري براي درمان اكثر موارد افسردگي (افسردگي خفيف تا متوسط) ضعيف بوده است. ”

“از اين رو، احتياط در مورد استفاده از داروهاي ضد افسردگي در دوران بارداري ضروري است و گزينه هاي جايگزين غير دارويي بايد در نظر گرفته شوند.”