- اشتباهات سخن گويي
- معايب سخن گويي
اشتباهات سخن گويي: اگر كودك يك كلمه را اشتباه تلفظ كند و والدين و نزديكان به آن اهميت و توجهي نشان ندهند، و كودك را براي تلفظ صحيح راهنمايي نكنند، يك علت مشخصي است كه باعث مي شود بعدا او دچار تكلم غلط و اداي اشتباه آن كلمه يا لفظ شود و يا حتي امكان دارد آن كلمه را نيز حفظ كند. به عنوان مثال؛ چنانچه كودك كلمه ي ” آسان ” را ” آشان ” تلفظ كند، بايد بلافاصه و با تكرار و حوصله تمام و با آرامش، به آموختن درست كلمه به كودك اقدام كرد، در غير اين صورت كودك تا مدت طولاني، كودك درمانده از تلفظ صحيح و درست آن كلمه مي باشد.
براي مطالعه بيشتر:
معايب سخن گويي: معايبي كه در سخن گويي وجود دارند، اثرات عميقي بر روي زندگي آينده كودك به همراه دارد و چه بسا كه سازگاري اجتماعي كودك را شديدا به خطر مي اندازد و مشكلات متعددي براي او بوجود خواهد آورد. مي توان مهمترين موارد اختلال و معايب سخن گويي را به شرح زير بررسي كرد:
- خاموشي و تاخير در سخن گويي: اين اختلال امكان دارد به دنبال عوامل مختلفي همچون: فلج عضلاني، كم هوشي، كري، اختلالات دستگاه تكلم ، ضايعات و امراض مغزي و… بروز كند و برطبق استانداردهاي جهاني، اگر زمان اين اختلالات بيشتر از ۴۲ ماه طول بكشد، غير عادي محسوب مي شود و بايد درجهت پيدا كردن علت و همچنين درمان آن اقدامات لازم انجام گيرد. براي درمان اين گونه اختلالات؛ متخصصين با استفاده از روش ها و تكنيكهاي خاص ” گفتار درماني ” در جهت رفع معايب تلاش مي كنند.
- نقص در شنوايي:
تنها راهي كه مي توان به وسيله ي آن حركات عضلات و مفاصل تكلمي را هدايت كرد و صداهاي مورد احتياج را ايجاد و از سالم بودن آن ها اطمينان حاصل كرد، شنوايي است. براي سخن گفتن، شنوايي به تنهايي كافي نيست بلكه عامل هاي متعدد و مختلف ديگري در آن دخيل هستند. امكان دارد كه اختلالات شنوايي مختلف با اختلالات تكلم و يادگيري همرا بوده است، بدون اينكه رابطه اي بين آن ها باشد. فقط وسايل دقيق علمي در اين زمينه به متخصصين كمك مي كند كه به تشخيصي درست دست يافته و درمان مؤثري در اين زمينه داشته باشند.
- لكنت زبان: اين مبحث، بحثي بسيار پيچيده است كه در اين نوشته به اختصار توضيحاتي در اين زمينه و اختلال داده مي شود. شيوع اين بيماري بسيار زياد است و در موارد مختلف سبب بروز اختلالات ديگري نيز مي شود. اين بيماري در بيشتر مواقع، با عواملي همچون ترس و وحشت، تشويش ، اختلالات رواني، عقده ها، عدم اعتماد به نفس و … مرتبط شده است .
براي اختلال لكنت زبان، تعاريف مختلفي ارائه شده است، كه در اين متن به دو تعريف تقريبا جامع آن مي پردازيم:
” طبق DSM (راهنماي تشخيص اختلالات رواني)، لكنت زبان يك اختلال مربوط به رشد تكلم است كه با تكرار هاي مكرر و طولاني كردن اصوات و سيلاب ها كه به طور قابل توجهي رواني كلام را مختل مي كند، مشخص مي باشد. درنگ ها و سكوت هاي معمول ، جريان موزون تكلم را درهم ميريزد. علت اختلال معلوم نيست. ( كاپلان و سادوك، ۱۳۶۸،۲۴۸)
تعريف ديگر:
” ريتم غيرعادي و غير ارادي گفتار، با تكرار و ترديد در شروع حروف يا سيلاب ها و با كلمات يك سيلابي كه موجب توجه ديگران شده و در ارتباط با ديگران باعث ناراحتي شخص و يا شنوندگان مي شود”.
شروع اختلال لكنت زبان از سنين حدود ۳-۴ سالگي آغاز مي شود، يعني دوره اي كه اكتساب شديد گفتار در آن وجود دارد و همچنين لكنت زبان فيزيولوژيك اتفاق مي افتد. ممكن است در اين سن، كودك در مقابل ديگران به لكنت دچار شده، ولي به هنگام صحبت كردن با نزديكان و همسالان خود بدون لكنت صحبت كند. همچنين امكان دارد كه؛ براي اولين بار كودكي كه به مدرسه مي رود به دلايل مختلف، از جمله ترس از معلم خود، اضطراب صحبت كردن جلوي شنوندگان ناآشنا و غيره دچار لكنت زبان شود و چنانچه با او برخوردي دوستانه و درست شود، چه بسا ممكن است كه لكنت او سريع رفع مي شود.
در اين سن، سازگاري كودك با محيط، در رشد گويايي او بسيار مؤثر است و همينطور بروز لكنت زبان در كودك به مقدار زيادي به اين عامل ها بستگي دارد.
عوامل ايجاد كننده ي لكنت زبان را مي توان از جوانب جسماني و رواني مورد بررسي قرار داد.
تا كنون ۳ نوع لكنت و يا گرفتگي زبان شناسايي شده است كه به عبارت زير هستند:
- لكنت زبان كلونيك: عبارت است از؛ تكرار تشنج آميز يك واج يا هجا قبل از اينكه كلمه يا جمله اداء شود و يا اينكه ادامه يابد. به عنوان مثال؛ ” مامامامان آآآمد “.
- لكنت زبان تونيك: عبارت است از: حالتي كه در آن عضلات گويايي، چند ثانيه تا يك دقيقه از حركت بازمي ايستد و مانع تكلم مي شود. به عبارت ديگر زبان بند مي آيد و زماني كه انقباض رفع مي شود، كلام خيلي سريع و با شتاب ادا مي شود.
- لكنت زبان كلونو- تونيك: عبارت است از: تركيب لكنت زبان كلونيك و تونيك. بر اثر برخورد نادرست و خشن با فرد مبتلا به لكنت و يا توقع بيش از ظرفيت وپتانسيل داشتن از او، موجب مي شود كه وي دچار تركيبي از لكنت زبان كلونيك و تونيك شود.
براي اينكه كودكان دچار لكنت زبان نشوند و يا اگر دچار لكنت زبان غيروراثتي هستند، بايستي براي بهبود آن ها به چند نكته توجه لازم را داشته باشيم:
- بايد به سخنان كودك هرچند كه بي محتوا و بي ربط هم باشند با اشتياق و دقت فراوان گوش بدهيد. تا كودك اين احساس را داشته باشد كه به شخصيت او احترام مي گذاريد و همچنين اعتماد به نفس او افزايش يابد، اعتماد به نفسي كه يكي از دلايل مهم كاهش لكنت زبان است.
- بايد به كودك آموخت كه آرام و آهسته صحبت كند و از دستگاه صوتي خود به شكلي آزادانه استفاده كند و در موقع صحبت كردن هيچ گونه كشش عضلاني در خود ايجاد نكند.
- اگر كودك دير شروع به صحبت كردن مي كند، نبايد نااميد شويد و با زور و اصرار اورا به تمرين واداشت و سبب خستگي، نااميدي و اضطراب در كودك شد. چون اين عوامل زمينه ساز اختلال در گفتار و دير باز شدن زبان در كودك مي باشد. در اين مواقع اجازه بدهيد كه به صورت طبيعي و آزادانه و به دليل نيازهاي غريزي اش شروع به صحبت كند. والدين مي توانند با حوصله و آرامش و به صورت غيرمستقيم با او به تمرين بپردازند و سبب تقليد صحيح كودك در ادا كردن كلمات شوند. در اين مرحله؛ تشويق مي تواند بسيار كارآمد و مؤثر باشد و سبب رشد سريع كودك در زمينه ي سخن گفتن شود.
- كودك بايد در خانه احساس آرامش و امنيت داشته باشد. والدين هرگز نبايد در جلوي كودك خود دعوا و مشاجره داشته باشند، زيرا روح و احساس كودك دچار وحشت و اضطراب مي شود كه سبب ايجاد لكنت زبان در كودك و يا سبب به تاخير انداختن اصلاح كودكاني كه به لكنت زبان مبتلا هستند مي شود.
- هنگامي كه كودك شروع به سخن گفتن مي كند، وجود همسالان و بازي با آن ها بسيار ضروري و در يادگيري بسيار مؤثر است. زيرا كودكان باهم صحبت مي كنند و اين خود تمرين تكلم براي آن ها است.
- اگر كودك مبتلا به لكنت زبان است، و از اينكه لكنت او وراثتي نيست اطمينان داريد، حتما زماني را در روز به تمرين كردن با او اختصاص بدهيد. تمرين كلمات را با جملات ساده اي كه تقليد آن ها براي كودك آسان است شروع كنيد و كودك را هرگز خسته نكنيد . اين تمرينات سبب مي شود كه در اختلال لكنت زبان، بهبودي حاصل شود و يا اگر به علت هايي مؤثر واقع نشود، لااقل جلوي پيشرفت آن را مي گيرد.
- اگر كسي در خانواده است كه لكنت زبان دارد، هرگز كودك را در سني كه شروع به سخن مي كند، نبايد مدت هاي طولاني با او تنها بگذاريد، زيرا كودك به دليل تقليد و تمرين، از او لكنت را ياد مي گيرد و به آن عادت مي كند.
- تا جايي كه امكان دارد، حالات هيجاني كودكان را كنترل كنيد، زيرا هيجانات بيش از اندازه در ايجاد لكنت زبان آن ها تاثير بسزايي دارد. تا حدي كه حتي بزرگسالان در هنگام داشتن هيجانات شديد، دچار لكنت زبان و تكلم غير طبيعي مي شوند.
- كودكان را با تشويق و تاييد به تفكر و تحرك وا داريد. زيرا تحركات و اعمال و رفتار و تفكرات كودك سبب پيشرفت زبان و تكلم او به شمار مي آيند. در اين مرحله از زندگي ، معمولا كودكان حالت تجاوز و عصيانگري دارند، با مشاهده ي اين حالت ، هرگز پرخاشگري و عصيانگري كودك را با عصيان و چرخاشگري جواب ندهيد و او را به نحوي هدايت و كنترل كنيد كه اين حالات طبيعي، سبب ايجاد افراط و تفريط نشوند.
۱۰) كودكان را هرگز تحقير نكنيد، و غرورشان را جريحه دار نكنيد. زيرا عقده ي حقارت از شكوفايي، از بسياري از استعدادها به خصوص خوب سخن گفتن جلوگيري مي كند.
۱۱) كودكي كه چپ دست است: هرگز سعي نكنيد برخلاف ميل و آسايش خودش با دست راست كار كند، زيرا احتمال دارد اين كار سبب ايجاد لكنت زبان در او شود. زيرا در ميان قسمتي از مغز كه كنترل اعمال دست را برعهده دارد، با قسمت ديگري از مغز كه كنترل كارهاي سازمان تكلمي را برعهده دارد، ارتباط خيلي نزديكي وجود دارد و اختلال در يكي، سبب بي نظمي و اختلال در ديگري مي شود. به همين دليل است كه اختلال در كار دست ها سبب بروز اختلال لكنت زبان خواهد شد.
۱۲) كودكان را هرگز نترسانيد. خصوصا در سنين اوليه كه كودك به آرامش و امنيت بيشتري نياز دارد. ترس، دلهره، اضطراب، وحشت و هيجان هاي ناشي از ترس و وحشت عمال مؤثري در ايجاد لكنت زبان در كودكان هستند.
۱۳) دوستي با كودكان و آرامش دادن به آن ها باعث مي شود كه آنان با تفكر سازمان فكري خود را قوي كنند و به صورت زيباتر و بهتر، تكلمشان رشد كند. اگر كودك در بازي ها و مسايل مربوط به خود آزاد باشد، مجبور است كه درمورد حل مشكلات و مسائل خود فكر كند و همين تفكر براي تقويت سازمان فكري او مناسب و به اندازه است تا در رشد زبان او طبيعي و مناسب باشد.
۱۴) اگر كودك چند كلمه را يادگرفته و خوب تكرار مي كند ولي در ادا كردن بعضي از كلمات دچار وقفه و اشكال مي شود، به لكنت زبان مبتلا نشده و مي توان با تشويق و مهر و محبت، و همچنين با تمرين اين اشكالات را رفع كرد. ضمن تمرين با كودك، بايد بتوان هيجانات و اضطراب هاي او را به شكل هاي مختلفي از بين برده و با او در حالت آرامش به تمرين پرداخت. اگر در اعمال و رفتار كودك دقيق شويد، مي توان علت ترس ها و اضطراب ها را تشخيص داد و اگر علت ها تشخيص داده شوند، از بين بردن آن ها ساده بوده و با ازبين بردن زمينه هاي فوق ، وقفه در اداي كلمات نيز ازبين خواهد رفت.
۱۵) معلمين و مربيان مدارس هرگز نبايد براي يادگيري و يا تربيت كودكان از تنبيه بدني و ساير ورزش هاي وحشت آور استفاده كنند، زيرا بعضي از كودكان بر اثر ترس به لكنت زبان مبتلا مي شوند.
۱۷:۵۷
- ۴۵ بازديد
- ۰ نظر