ناتوانيهاي يادگيري در خواندن (خوانش پريشي)
دو دسته ناتواني يادگيريِ خواندن وجود دارند. مشكلات خواندن اساسي وقتي رخ مي دهند كه در فهم رابطه ي بين صداها، حروف و كلمات مشكل وجود دارد. مشكل درك مطلب در خواندن وقتي رخ مي دهد كه در فهميدن معني كلمات، عبارات، و پاراگرافها نوعي ناتواني وجود داشته باشد.
علايم مشكلات خواندن شامل موارد زير هستند:
- تشخيص حرف و كلمه
- فهميدن كلمات و معاني
- سريع و سليس خواندن
- مهارتهاي كلي مربوط به لغات
براي طالعه بيشتر در زمينه ناتواني هاي يادگيري: نشانه هاي اختلالات و ناتواني هاي يادگيري
ناتوانيهاي يادگيري در محاسبات (محاسبه پريشي)
ناتواني هاي يادگيري در حساب كردن، بطرز بسيار زيادي، بسته به ديگر نقاط ضعف و قوت كودك، تغيير مي يابد. توانايي كودك براي انجام محاسبه، به طور متغيري، تحت تاثير ناتواني در يادگيري يك زبان، يا اختلال بصري يا مشكل در ثانيه شماري، حافظه يا نظم و ترتيب دادن، قرار خواهد گرفت.
كودك دچار اختلال يادگيري محاسبات پايه ممكن است با به خاطر سپاري و ترتيب اعداد، علايم رياضي، و حقايق رياضي (مثل ۵+۵=۱۰) مشكل داشته باشد. كودكان دچار اين اختلال همچنين ممكن است با برشمردن قواعد (از قبيل دوتا دوتا شمردن يا پنج تا پنج تا شمردن) يا گفتن زمان مشكل داشته باشند.
ناتوانيهاي يادگيري در نوشتن (نوشتار پريشي)
اختلال يادگيري در نوشتن ميتواند شامل عمل فيزيكيِ نوشتن يا عمل روانيِ درك و تركيب اطلاعات باشد. اختلال نوشتن پايه به مشكل فيزيكي تشكيل كلمات و حروف اشاره دارد. ناتواني نوشتاريِ بياني به مشكل براي سامان دادن افكار روي كاغذ اشاره دارد.
نشانه هاي ناتواني يادگيري زبان نوشتاري حول عمل نوشتن ميچرخد. آنها شامل موارد زيرند:
- آراستگي و مرتب بودن نوشته
- رونويسي درست حروف و كلمات
- هجي كردن مرتب
- به هم پيوستگي و ترتيب نوشته
ديگر انواع ناتوانيها و اختلالات يادگيري
خواندن، نوشتن، و حساب كردن، تنها مهارت هايي نيستند كه تحت اختلالات يادگيري صدمه ميبينند. انواع ديگر ناتواني هاي يادگيري، شامل مشكلات مهارتي حركتي (حركت و هماهنگي)، فهم زبان تكلمي، تشخيص بين صداها، و تفسير اطلاعات بصري مي باشند.
ناتوانيهاي يادگيري در مهارتهاي حركتي (كنش پريشي)
مشكل حركتي اشاره به مشكلات حركت و جابجايي و هماهنگي دارد، چه مهارتهاي حركتي ظريف مثل بريدن و نوشتن باشد، و چه مهارتهاي حركتي درشت مثل دويدن و پريدن. اغلب اوقات به ناتواني حركتي به عنوان فعاليت “خروجي” اشاره ميشود به اين معني كه به خروجيِ اطلاعات مغز ربط دارد. براي دويدن، پريدن، نوشتن يا بريدن چيزي، مغز بايستي براي تكميل فعاليت خود بتواند با اندام هاي ضروري ارتباط برقرار كند.
علايمي كه احتمالا كودك شما ناتواني هماهنگي حركتي داشته باشد شامل مشكلات در توانايي فيزيكي است كه نيازمند هماهنگي بين دست و چشم است، مثل راندن قلم روي كاغذ يا بستن دكمه هاي پيراهن.
ناتوانيهاي يادگيري در زبان (زبان پريشي/آفازيا)
ناتوانيهاي يادگيري زباني و ارتباطي با توانايي فهم يا توليد كردن زبان محاوره سر و كار دارد. زبان هم به عنوان يك فعاليت خروجي در نظر گرفته شده است زيرا نيازمند سامان دادن افكار در مغز و گردآوري واژگان صحيح است تا چيزي را شفاها توضيح دهد يا با شخص ديگري وارد مكالمه شود.
علايم اختلال يادگيري پايه ي زباني شامل مشكل در مهارت هاي شفاهي زبان، از قبيل توانايي بازگويي يك داستان و سليسيِ سخنگويي مي باشد، درست مثل توانايي فهم معناي لغات، يا قسمتهايي از گفته ي شخص، يا جهت ها و غيره.
مشكلات پردازش شنوايي و بينايي: اهميت گوشها و چشمها
چشم و گوش، ابزار اوليهي دريافت اطلاعات براي مغز هستند، فرايندي كه غالبا “ورودي” خوانده ميشود. اگر چشم و گوش، هيچ يك به درستي كار نكنند، يادگيري ميتواند آسيب ببيند.
اختلال پردازش شنوايي – متخصصين ممكن است به توانايي شنيدن، “مهارتهاي پردازش شنوايي” يا “زبان دريافتي” بگويند. توانايي شنيدن چيزها، به راستي كه عموما روي توانايي خواندن، نوشتن و تلفظ كردن تاثير دارد. ناتوايي در تشخيص تفاوت ظريف صداها، يا شنيدن صداها در يك سرعت نادرست، شنيدنِ لغات خروجي و فهم مفاهيم اصلي خواندن و نوشتن را دشوار مي سازد.
اختلال پردازش بصري – مشكلات درك بصري شامل متوجه نشدن تفاوت هاي ظريف در اشكال، سر و ته كردن حروف و ارقام، پريدن از روي كلمات، نفهميدن عمق يا فاصله، يا داشتن مشكلات هماهنگي دست و چشم است. متخصصين شايد كار چشم را به عنوان “پردازش بصري” قلمداد كنند. ادراك بصري مي تواند روي مهارتهاي حركتي ظريف و درشت، درك خواندن، و حساب كردن اثر بگذارد.
انواع متداول ناتوانيهاي يادگيري
خوانش پريشي – مشكل خواندن
- مشكلات خواندن، نوشتن، تلفظ كردن و صحبت كردن
محاسبه پريشي – مشكل حساب كردن
- مشكلات انجام مسائل رياضي، ادراك زماني، بكار بردن پول
نوشتار پريشي – مشكل نوشتاري
- مشكلات دستخط، تلفظ كردن، سر و سامان دادن معناها
كنش پريشي (اختلال يكپارچگي حسي) – مشكل در مهارتهاي حركتي ظريف
- مشكلات هماهنگي دست و چشم، تعادل، چالاكي دست
زبان پريشي/ آفازيا – مشكل زباني
- مشكلات فهم زبان محاوره، درك مطلب ضعيف در خواندن
اختلال پردازش شنوايي – مشكل شنيدنِ تفاوت بين صداها
- مشكلات خواندن، درك مطلب، زبان
اختلال پردازش بصري – مشكل تفسير اطلاعات ديداري
مشكلات خواندن، حساب كردن، جداول، فرمولها، تصاوير
ديگر اختلالاتي كه يادگيري را مشكل ميسازند
مشكلات موجود در مدرسه همواره از ناتواني يادگيري ريشه نميگيرند. اضطراب، افسردگي، رويدادهاي استرس زا، آسيب هيجاني، و ساير شرايطي كه روي تمركز تاثير ميگذارند، يادگيري را با چالش مواجه مي سازند. به علاوه بيشتر اوقات، ADHD و اوتيسم با ناتواني هاي يادگيري هم زمان رخ مي دهند يا با آن اشتباه گرفته مي شوند.
ADHD – اختلال بيش فعالي و نقص توجه (ADHD) را با اينكه نبايست ناتواني يادگيري در نظر گرفت، مشخصا مي تواند موجب برهم زدن يادگيري شود. كودكان دچار اين اختلال اغلب چنين مشكلاتي دارند: نشستن به طور مداوم در يكجا، متمركز ماندن، دنبال كردن دستورالعمله ا، منظم و مرتب بودن، و كامل كردن تكاليف خانه.
اوتيسم – تسلط دشوار بر مهارت هاي خاص آكادميكي مي تواند ناشي از اختلالات فراگير رشدي از قبيل اوتيسم (يا در خود ماندگي) و سندروم آسپرگر باشد. كودكان مبتلا به طيف اوتيسم ممكن است در برقراري رابطه با ديگران، خوانش زبان بدن، يادگيري مهارتهاي اصلي، دوستيابي، و برقراري تماس چشمي مشكل داشته باشند.
براي مطالعه بيشتر: تغييرات مغزي مشترك بين كودكان اوتيسم، بيش فعال و اختلال وسواس
چشم اندازي اميدبخش براي ناتوانيهاي ذهني: مغز قادر است تغيير كند
علم در فهم اعمال درونيِ مغز گامهاي بزرگي برداشته است، و كشف مهمي كه براي اختلالات و ناتوانيهاي يادگيري اميدوار كننده است، نورورپلاستيسيته يا انعطاف پذيري عصبي خوانده شده است. نوروپلاستيسيته به طبيعت مغز، يعني توانايي مادامالعمر او براي تغيير اشاره دارد. در سراسر حيات، مغز مي تواند ارتباطات جديدي تشكيل بدهد و در پاسخ به تجارب و يادگيري، سلول هاي مغزي تازه توليد كند.
اين شناخت علمي، منجر به بنيان شكنيِ معالجات جديد براي ناتواني هاي يادگيري شده است كه نسبت به توانايي مغز براي تغيير يافتن، مزيت دارد. برنامه هاي ابتكاري همچون برنامهي آرواسميتاز تمرينهاي استراتژيك مغزي استفاده مي كند تا نواحيِ شناختيِ ضعيف را بشناسد و تقويت كند. براي مثال، براي كودكاني كه در تشخيص بين صداهاي متمايز در يك لغت، مشكل دارند، برنامه هاي جديد مبتني بر كامپيوتر وجود دارند كه صداها را تا حدي كه اين كودكان بتوانند آنها را بفهمند كند ميكند و تدريجا سرعت فهم آنها را بالا مي برد.
اين كشف در مورد نوروپلاستيسيته، نقطهي اميدي براي تمام دانش آموزاني شده است كه اختلال يادگيري دارند، و متعاقبا پژوهش مذكور به معالجات بيشتري منجر خواهد شد كه علل واقعيِ ناتواني هاي يادگيري را هدف ميگيرند، به جاي اينكه خيلي راحت از استراتژي هايِ جبران ضعف كپي برداري كند.
۱۷:۴۴
- ۳۹ بازديد
- ۰ نظر