خيلي از بزرگسالان به تنبيه اعتقاد دارند، چه در اتاق حبس كردن، پشت دستي يا كم كردن امتيازها باشد. پدر و مادر ها معمولا به ما روان شناس ها مي گويند «كودكان براي رفتار بد به عواقب نياز دارند.»
كودكان نياز دارند وقتي كه غير قابل كنترل يا آزاردهنده شده اند، نابكارانه، مخرب يا گوشه گيرانه رفتار مي كنند به آنها توجه كنيم و كاري انجام دهيم. به عنوان بزرگسال وظيفه ي ما در زندگي آنها اين است كه از آنها در برابر خودشان حمايت كنيم. وقتي كه گرفتار رفتاري شده اند كه در حال حاضر يا زمان ديگري درزندگيشان آنها را در دردسر مي اندازد. اما همه ي آنچه ما راجع به رشد كودكان مي دانيم، تاكيد مي كنند كه تنبيه خشن در دراز مدت خيلي خوب جواب نمي دهد. ممكن است در لحظه كودك را مطيع كنيد اما اين در ازاي اعتماد به نفس آنها خواهد بود يا منجر به عصبانيت تدريجي خواهد شد. در بلند مدت براي شما و يا كودك خوب پيش نخواهد رفت.
مطالب مرتبط در زمينه تنبيه و فرزندپروري كودكان:
آيا استفاده از تنبيه اقتدار مي آورد؟
اجتناب از تنبيه و تهديد در فرزندپروري
تنبيه منطقي چيست؟تنبيه طبيعي- نتايج دردناك رفتارهاي فرد- بهترين معلم ها هستند. وقتي كودك از پوشيدن كت در هواي باراني امتناع مي كند، نتيجه ي طبيعيِ اجازه دادن به او كه بدون كت بيرون رود اين است كه خيس و احتمالا ناراحت خواهد شد. وقتي اين يك انتخاب است، نتيجه ي طبيعي بهترين ابزار آموزش است. كودك هيچكس جز خودش را براي رنج خود سرزنش نمي كند و احتمالا دفعه بعد در هواي باراني كت خواهد پوشيد.
تنبيه طبيعي همچنين نتيجه ي اعمال فرد هست اما توسط ديگري تحميل مي شود. در هر دو صورت، كودك نوعي از دردسر را بخاطر رفتارش تجربه خواهد كرد (در اين مقاله از عبارت «تنبيه منطقي» استفاده كردم تا علاوه بر تنبيه منطقي شامل تنبيه طبيعي هم شود).
تحميل تنبيه منطقي: زماني كه كودكان كار هاي بد انجام مي دهند چه كاري مي توانيد انجام دهيد؟بهترين راه براي عكس العمل به كودكان نو پا و خردسال كه ( بالاتر ازهفت سال يا بيشتر) كاري انجام داده اند كه نبايد انجام مي دادند چيست؟ بستگي دارد به طبيعت كودك و مشكلي كه دارد، البته، بعضي ايده ها براي صحبت كردن راجع به بدرفتاري در نوپايان و كودكان زير هفت يا هشت سال وجود دارند:
عواقب منطقي: چندين مثال
سام چهار ساله وقتي سعي مي كرد شيرش را از ليواني به ليوان ديگر بريزد آن را ريخت.
از او نپرسيد كه چرا انقدر دست و پا چلفتي است. به او ياد آوري نكنيد كه به او گفته بوديد از ليواني به ليوان ديگر نريزد. به او نگوييد كه دوباره به او شير نخواهيد داد. او را به اتاقش براي تنبيه نفرستيد.
در عوض، چيزي شبيه «اوه! حالا چيكار كنيم؟» بگوييد.
او قطعا مي داند كه لازم است دستمالي بياورد و آن را پاك كند و قطعا اگر شما با مهرباني با او رفتار كنيد مخالفت نخواهد كرد. اگر نداند چه كار بايد انجام دهد، شايد بخاطر اين است كه شما وقت صرف آموزش او نكرده ايد.
لادن سه ساله برادرش را كتك مي زند، زيرا او اسباب بازي اي كه لادن مي خواسته با آن بازي كند را برداشته.
لادن را كتك نزن يا به اتاقش نفرست. جوري به او نگاه كنيد كه انگار به هيچ وجه نمي توانيد باور كنيد او دارد چنين كاري انجام مي دهد. چيزي شبيه اين بگوييد: «مي دوني كه ما افراد خانواده را كتك نمي زنيم. چه اتفاقي افتاده؟»
اگر به نظر نرسيد كه لادن كوچك متوجه شده كه بايد معذرت بخواهد، كمكش كنيد كه عذرخواهي كند. نقش بازي كنيد كه معذرت خواهي چگونه است، خودتان و لادن نوبت بگيريد نقش او و برادرش را بازي كنيد . وقتي كه او به برادرش بگويد متاسف است و به شما بگويد كه مي داند نبايد به ديگران صدمه بزند. توجه داشته باشيد ممكن است چيز ديگري در ميان باشد. آيا او گرسنه، خسته است يا به آغوش نياز دارد؟ از رفتارش مانند يك پيغام كمك بگيريد تا بفهميد چه اتفاقي برايش افتاده.
پويا ۶ ساله خرابكاري بزرگي كرده. قطعات خانه سازي و كتاب ها و اسباب بازي ها همه اطراف اتاق نشيمن پخش شده اند.فرياد نزنيد. به پويا نگوييد كه هزار بار به او گفته ايد كه وقتي كه كارش تمام مي شود بايد وسايلش را جمع كند و او را به اتاقش نفرستيد. بيش از هر چيز ديگر پويا اكنون به زمان نياز دارد.
چيزي شبيه «واي خداي من. چه كار بزرگي بايد انجام بدي. ميدوني قراره چيكار كني، مگه نه؟» بگوييد.
ممكن است نق بزند اما در انجام اين كار كنارش باشيد. او با اين خرابكاري سعي داشته چيزي به شما بگويد و شما بايد به او گوش دهيد. ممكن است احساس ناتواني، نگراني يا چيز ديگري كند. از او بپرسيد كه آيا مي خواهد خودش آنجا را تميز كند يا به كمك نياز دارد. اگر مايل نبود كه شروع به تميز كردن كند، خودتان شروع كنيد، به او بگوييد كه داريد چه كاري انجام مي دهيد و از او بخواهيد كمك كند. «چطوره با كتابا شروع كنيم؟ بيا به كتابخونه برگردونيمشون.»
اگر از اتاق بيرون رفت، به او بگوييد كه مي خواهيد برگردد، و تميز كند. مي توانيد قبل از اينكه او را برگردانيد لحظاتي به او مهلت دهيد، فقط براي اينكه به او اجازه دهيد عزت نفسش را حفظ كند.
اگر او هنوز از تميز كردن خودداري مي كند، بگوييد كه خودتان آنجا را تميز مي كنيد، اما همه ي آنها را در جعبه اي خواهيد گذاشت و براي يك روز يا بيشتر (بسته به موقعيت) نبايد به آنها دست بزند.
چرا عواقب و تنبيه طبيعي موثراند؟- ارتباط واضح با خطا. پيامد، نتيجه اي بديهي از رفتار آنها ايجاد مي كند. اين روشي بسيار موثر تر است كه به كودك نشان دهد چرا آنها بايد بهتر از تنبيه رفتار كنند كه ارتباطي به خطا ندارد.
- بدون حس تحقير. با تمركز روي عمل انجام شده به عنوان بد و نه شخصي كه خطا را مرتكب شده، عواقب طبيعي كودك را شرمنده يا تنبيه نمي كنند. همانطور كه در كودكان- همچون اغلب بزرگسالان- تحقير به جاي يادگيري بيشتر باعث رنجش و تلافي مي شود.
- تشويق مسئوليت پذيري در قبال رفتار. تنبيه ها، شامل گوشه نشاني، نشان مي دهد كه بزرگسال رئيس است، فرقي نمي كند كه بزرگسال ممكن است راجع به تنبيهي كه كودك دريافت كرده چه بگويد. به عبارت ديگر عواقب طبيعي، به كودك نشان مي دهد كه چگونه مسئوليت رفتارش را بپذيرد.
- آرام و مرتبط. برخلاف اغلب پشت دستي ها و فرستادن كودك به اتاقش، پيامد منطقي مي تواند به نحوي قبولانده شود كه كودك احساس بي خطري و ايمن كند.
- هميشه مناسب نيست. عواقب منطقي روشي براي كنترل سوء رفتار فراهم مي كند و هميشه بهترين راه نيست. گاهي كودك فقط به آغوش و گفت و گويي راجع به رفتار نياز دارد. گاهي- با مشكلات طولاني و بزرگ تر- خانواده ها و كودك به كمك حرفه اي نياز دارند.
- نياز به خلاقيت. فرد بزرگسال بايد بتواند پيامد منطقي مناسب پيدا كند. اگر پيامدي واضح وجود نداشت، كودك معمولا مي تواند به خلق پيامدي خوب و مبتكرانه كمك كند.
- وسوسه ي بخشيدن كودك. بسته به عواقب، بزرگسال ممكن است بخاطر اينكه كودك را از عواقب حفظ نمي كند لحظات سختي داشته باشد. براي مثال، هيچكس نمي خواهد ببيند كودك به خاطر اينكه نخواسته باراني بپوشد سرما مي خورد يا خيس مي شود.
- اثر زمان بر. عواقب منطقي هميشه بار اول نتيجه نمي دهند. در طول زمان كودكاني كه عواقب منطقي را تجربه كرده اند بيش از پيش مسئوليت اعمالشان را بر عهده مي گيرند. اما آنها براي يك بار كاملا آن را درك نخواهند كرد.
۱۷:۴۰
- ۴۰ بازديد
- ۰ نظر